آبان ۹۸؛ سهم احزاب سیاسی در اعتراض‌ها چیست؟ - BBC News فارسی

آبان ۹۸؛ سهم احزاب سیاسی در اعتراض‌ها چیست؟

16/11/2020 11:22:00 ق.ظ

آبان ۹۸؛ سهم احزاب سیاسی در اعتراض‌ها چیست؟

چرا معترضان به خیابان‌ها می‌آیند و صدایی که می‌تواند از زبان یک نماینده مجلس، حزب یا گروه سیاسی شنیده شود با خشم بیان می‌شود و با زبان گلوله پاسخ می‌شنود و پرونده با مرگ و بازداشت معترضان بسته می شود؟ احزاب و گروه‌های سیاسی در کجای این معادله جا می‌گیرند و کارکرد و وظیفه‌شان چیست؟ این همه کشته و هزینه برای رساندن حرف و اعتراض مردم لازم است؟

اجتماعیاصل ۲۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی می‌گوید "تشکیل اجتماعات و راهپیمایی‌ها بدون حمل سلاح به شرط آن که مخل مبانی اسلام نباشد آزاد است". اما در قانون احزاب که چند بار اصلاح و تعدیل شده، عملا می‌گوید برگزاری راهپیمایی‌ها و تشکیل اجتماعات حسب مورد با اطلاع و صدور مجوز وزارت کشور و استانداری با رعایت اصل ۲۷قانون اساسی صورت می‌گیرد.

تظاهرات در کرمانشاه، کردکوی، کرج و اصفهان؛ بنر «خامنه‌ای» به آتش کشیده شد سعید مولایی؛ تهدید شد، رفت و نایب قهرمان المپیک شد ستاد هماهنگی اقتصادی دولت در شرایط سخت تحریم و جنگ اقتصادی، نقش ستاد جنگ را ایفا کرد/ تامین زندگی و معیشت مردم محور اصلی تصمیم گیری‌ها در ستاد اقتصادی دولت بوده است

سابقه تشکیل اجتماعات نشان می‌دهد که اگر طرفداران حکومت بخواهند در حمایت از نظام راهپیمایی کنند، نیاز به مجوز ندارند و مشمول بند ۲۷ قانون اساسی می‌شوند. اگر هم نیاز باشد مانعی برای صدور مجوز برای آنها نیست. اما بخشی از درخواست‌ها که به اعتراض و انتقاد به سیاست‌های اقتصادی،اجتماعی یا سیاسی نظام برمی‌گردد عملا به در بسته می‌خورد. حتی برای مناسبت‌های کارگری، فرهنگیان، صنوف و دانشجویی هم محدودیت‌های بسیاری وجود دارد و عملا مجوزی یا صادر نمی‌شود یا اگر هم در گذشته صادر شده، بسیار کنترل شده و در یک محدوده خاص (بیشتر مکان‌های سرپوشیده) داده شده است.

به جز چند مورد در سالهای ۷۶ و ۷۷ که به اوایل دوران اصلاحات برمی گردد، مجوزی برای برگزاری راهپیمایی‌های اعتراضی صادر نشده و احزاب رسمی سیاسی و مورد تایید مجموعه نهادهای امنیتی و سیاسی حکومت عملا نتوانسته‌اند مجوزی برای برگزاری راهپیمایی در خیابان و مکان‌های عمومی دریافت کنند. headtopics.com

عملکرد نظام در برخورد با اعتراض‌های سال‌های گذشته نشان می‌دهد ورود به خیابان و بیان علنی اعتراض خط قرمز نظام است و حکومت به قول آیت الله خامنه‌ای، "اردوکشی خیابانی" را تحمل نمی‌کند و با آن برخورد امنیتی می‌کند.تقریبا هر جا برخورد امنیتی و خشونت‌آمیز با معترضان شده، هیچ حزب و گروهی در حمایت از مردم به میدان نیامده است. اگر اطلاعیه‌ای صادر کرده‌اند به بعد از بحران یا فروکش شدن آن برمی‌گردد و معترضان خودجوش و بدون رهبری و سازماندهی احزاب و گروه‌های سیاسی به خیابان‌ها آمده‌اند.

بیشتر بخوانید:اعتراض های ایران؛ سیاست خیابانی مردم و حضور مجازی مخالفانیکی از نمونه‌های کم سابقه اعتراض‌های خیابانی به راهپیمایی ۲۵ خرداد سال ۸۸ برمی‌گردد که میرحسین موسوی و مهدی کروبی دو نامزد معترض به نتیجه انتخابات به رغم مخالفت وزارت کشور با درخواست‌شان برای برگزاری راهپیمایی به خیابان آمدند. احزاب اصلاح‌طلب مثل جبهه مشارکت هم به جمع معترضان پیوستند ولی با دستگیری شماری از اعضای این گروه‌ها، تسلیم شرایط امنیتی شدند.

احزاب سیاسی در ایران به دلیل ساختار سیاسی حاکم و تمرکزگرایی قدرت، همیشه دست پایین را در چانه زنی داشته‌اند. از آنجایی که آنها باید خودشان را براساس قانون احزاب، وفادار و متعهد به نظام و ولایت مطلقه فقیه نشان دهند و نیز به دلیل اینکه بسیاری از اعضای این احزاب، از بدنه همین نظام محسوب می شوند، در دعوای بین حکومت و مردم یا سکوت می‌کنند یا جانب نظام را می‌گیرند.

اگر اطلاعیه و بیانیه‌ای هم در اعتراض‌ها صادر کرده‌اند جانب احتیاط را رعایت کرده‌اند. اگر پاراگرافی از مردم و رعایت حقوق مردم گفته شده، صحبت از وفاداری به نظام و سوء استفاده دشمن از اعتراض‌ها هم شده است.منبع تصویر،Getty Imagesتوضیح تصویر،اعتراض‌ها در حمایت از میرحسین موسوی و مهدی کروبی دو نامزد معترض به نتیجه انتخابات ۸۸ headtopics.com

همه‌گیری پنهان؛ یتیم شدن یک میلیون‌ کودک در اثر بیماری کرونا وزارت دفاع ملی افغانستان از کشته‌شدن 187 طالب خبر داد دل‌نوشته کیمیا علیزاده؛ از همراه نشدن با صداوسیما متشکرم

نامه‌ای که نقشه راه سرکوب معترضان خیابانی شدحادثه کوی دانشگاه در ۱۸ تیرماه ۸۳ سنگ محک مهمی برای نقش و اهمیت احزاب سیاسی در مقابله با چنین بحران‌هایی بود. در اعتراف‌های تلویزیونی و اطلاعیه‌های وزارت اطلاعات که در آن روزها پخش و منتشر شد، صحبت از این بود که "عوامل آشوب" از احزاب و گروه‌هایی مثل گروه "مرز پرگهر" گروه منشعب از"پان ایرانیست‌ها"، ملت، گروه‌های کمونیست، جبهه ملی و چند شخص و گروه خارج نشین بوده‌اند

در این حادثه انگار فرصتی پیدا شده بود تا با نسبت دادن آشوب‌ها به احزاب منتقد نظام که حکومت ایران فعالیت آنها را در داخل کشور غیرقانونی می‌داند یا پایگاهی در جامعه داشتند، در گام نخست تسویه حساب شود و با چنین اتهاماتی اجازه ندهند که از این فرصت‌ها برای قدرت گرفتن و کنترل اوضاع استفاده کنند.

"جبهه مشارکت ایران اسلامی" به عنوان حزبی که یک‌سال از زمان تاسیس‌اش می‌گذشت و در عین حال پرنفوذترین گروه در بین اصلاح‌طلبان بود، نقش فعالی در حادثه کوی داشت. از یک طرف تعدادی از اعضا مثل مصطفی تاجزاده، معاون سیاسی وزارت کشور در دولت اصلاحات به طور مستقیم درگیر این حادثه بودند و از طرف دیگر این حزب در بیانیه‌ای خواستار تامین حقوق شهروندان، برکناری فرمانده نیروی انتظامی و نیز برخورد قانونی و محاکمه فرماندهان مسئول در نیروی انتظامی شد.

احزابی مثل کارگزاران سازندگی، سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی، مجمع نیروهای خط امام و مجمع روحانیون مبارز هم بیانیه‌های دیگری منتشر کردند. جناح مقابل اصلاح‌طلبان، موسوم به جناح راست، حادثه کوی دانشگاه را منتسب به جریان رقیب و با هدف باج‌خواهی می‌دانست. کسانی مثل حمیدرضا ترقی نماینده مجلس پنجم و عضو حزب موتلفه اسلامی از احزاب مهم جناح راست، در مصاحبه‌ای به مناسبت بیستمین سالگرد این حادثه،گفته دفتر تحکیم وحدت و انجمن اسلامی دانشگاه‌ها پیاده نظام اصلاح طلبان بودند و در حادثه کوی دانشگاه به دنبال فشار به حکومت و تغییر در سیستم حکومت بودند. headtopics.com

یکی از نقاط عطف جریان ۱۸ تیر، نامه ۲۴ نفر از فرماندهان جنگ و سپاه پاسداران به رئیس جمهور وقت بود. نامه‌ای که چهار روز پس از آغاز درگیری‌ها به دفتر محمد خاتمی می‌رسد، فرماندهانی که محترمانه رئیس جمهور وقت را "سید بزرگوار" خطاب می‌کنند اما می‌گویند کاسه صبرشان از اعتراض‌های خیابانی لبریز شده است "جناب آقای خاتمی، تا کی با اشک بنگریم و خون دل بخوریم و با هرج و مرج و توهین، تمرین دموکراسی کنیم و به قیمت از دست رفتن نظام صبر انقلابی داشته باشیم؟... اعلام می‌داریم کاسه صبرمان به پایان رسیده و تحمل بیش از آن را در صورت عدم رسیدگی، بر خود جایز نمی‌دانیم". این نامه که به امضای افرادی مثل قاسم سلیمانی، محمدباقر قالیباف، غلامعلی رشید و عزیز جعفری رسیده به نوعی پایه‌گذار یا نقشه راهی در برخوردهای خیابانی بود. یا به نوعی عیان کننده رویکرد نهادهای نظامی و امنیتی به اعتراض‌های خیابانی است.

شماری از احزاب اصلاح‌ طلب این نامه را مصداق دخالت نظامیان در مسائل سیاسی خواندند و واکنش تندی داشتند. اما اتفاق‌های بعدی نشان داد این نامه یک نامه معمولی به رئیس‌جمهور نیست و در هر بحران و اعتراض خیابانی کاربرد و مصداق دارد.منبع تصویر،Getty Imagesاعتراض‌های آبان ماه و نقش احزاب

ضربه کاری وزارت اطلاعات به شبکه تروریستی موساد خروج آمریکا از عراق؛ هدیه‌ای به حکومت ایران مقامات سوئد کیفرخواست حمید نوری، متهم به مشارکت در اعدام‌های ۶۷ را به دادگاهی در استکهلم ارائه کردند

تجربه اعتراض‌ها در سال‌های گذشته نشان داده احزاب و گروه‌های سیاسی در بیان و پیشبرد خواسته کسانی که آنها را انتخاب کرده‌اند و بر مصدر قوای مجریه و مقننه نشاندند، ناتوان بوده‌اند.اعتراض‌های سال‌های ۹۶ و ۹۸ را می‌توان نشانه‌ای از افزایش فقر، فساد و ناکارآمدی حکومت دانست که مردم را به خیابان‌ها کشاند و از طبقه و اقشاری کلید خورد که سفره آنها در این سال‌ها کوچک و کوچک‌تر شده بود و به ناکارآمدی نظام سیاسی و رهبری حکومت کشیده شد. معترضان شعارهایی سردادند که در یک انقلاب به گوش می‌رسد و از رهبری حکومت تا سایر مسئولان را دربرمی گرفت.

در اعتراض‌های دی ماه ۹۶، مجمع روحانیون مبارز در بیانیه‌ای که به امضای محمد خاتمی به عنوان رئیس این مجمع رسیده بود، گفت "مردم حق دارند مطالبات خود را از طریق قانونی اظهار و حتی فریاد کنند". این بیانیه می‌گوید اعتراض‌ها بخاطر بی‌اعتمادی به حاکمان است. از مسئولان می خواهد "صدای ملت" را بشنوند و در عین حال عناصر "فرصت‌طلب و عوامل آشوبگر" را به ایجاد آشوب و ناامنی متهم کرد و از مردم خواست "با روش‌های اصلاح طلبانه" به دنبال حل مشکلات باشند. اما مشخص نکرد که چه نوع روش‌های اصلاح‌طلبانه‌ای وجود دارد و چگونه می توان آن را عملی کرد.

تجربه سال‌های گذشته ایران نشان داده که در مواقع بحران‌های سیاسی، معمولا گروه‌هایی غیر از احزاب مثل هنرمندان هستند که واکنش نشان می‌دهند، اعتراض می‌کنند یا کنسرت‌ها و جشنواره‌ها را تحریم یا تعطیل می‌کنن. احزاب سیاسی یا نیستند یا اگر اطلاعیه می‌دهند در بزنگاه نیست.

در جریان اعتراض‌های دی ماه ۹۶ اطلاعیه‌هایی که بعضی از احزاب منتشر کردند قابل توجه بود. حزب کارگزاران سازندگی از احزاب اصلاح طلب در بیانیه‌ای خواهان خویشتن‌داری حکومت و ملت می‌شود و می‌نویسد پنج بحران فقر، تبعیض، فساد، چابک‌سازی و تصمیم‌گیری متوجه جمهوری اسلامی است. احزاب دیگر مثل مردم‌سالاری و اعتماد‌‌ملی با ادبیاتی دیگر ناکارآمدی نظام سیاسی را مطرح می‌کنند وخواستار اصلاح می‌شوند.

در اعتراض‌های آبان‌ سال گذشته که گستره و عمق بحران بزرگتر و فراگیرتر از سال ۹۶ بود، احزاب نقش کم‌رنگی دارند. بیشتر نقش ناظر را بازی می‌کنند و به جز چند حزب و گروه محدود، صدایی از احزاب مهم گروه‌های اصلاح‌طلب و اصولگرا بلند نمی‌شود. حزب اتحاد ملت که نزدیک به اصلاح طلبان است از معدود احزابی بود که از سران قوا می‌خواهد از مردم عذرخواهی کنند. در این بیانیه به فساد، تحریم‌های آمریکا، مداخله بیگانگان، حقوق شهروندی و.... اشاره شده و آمده: "جای تعجب است که چگونه مقام رهبری، رئیس‌جمهوری و سایر مقامات عالی کشور در این واقعه چنین وزن و اعتباری به سلطنت‌طلب‌ها و گروه مجاهدین خلق دادند ... که می‌توانند ظرف مدت کوتاه دوسه‌ روزه در بیش از ۱۰۰ شهر کشور اغتشاش و آشوب و ناامنی و تخریب به این گستردگی ایجاد کنند".

ادامه مطلب: BBC NEWS فارسی »

پایگاه اطلاع‌رسانی دولت ـ پاد

تی بی بی سی کثیف و حرمزاده و آخوند پرست..روز انتقام نزدیک هست.. کدام احزاب سیاسی؟!!! مردم وقتی بفهمند که مجری فارسی زبان BBC در واقع سخنگوی ارتش انگلیس در جنگ نرم است نه یک هموطن، آنوقت شاید دیگر حوادثی مانند آباد 98 تکرار نشود و خود برای مشکلات خودباید چاره ای پیدا کنیم. تعریف درست شما از احزاب سیاسی چیست ؟ آیت الله گلوبالیسم یا چهره امام در ماه دیدن....

احزاب سیاسی؟ یعنی اینقد که بی‌بی‌سی گوه میخوره کاسه توالت بین راهی محور شمشک دیزین نمیخوره