İran-Abd İlişkileri, Abd Başkanı Donald Trump

İran-Abd İlişkileri, Abd Başkanı Donald Trump

İran-ABD geriliminde son durum

İran-ABD geriliminde son durum

23.8.2019

İran-ABD geriliminde son durum

Zamanın aleyhine işlediğini bilen Tahran yönetimi, ABD’nin ekonomik ve politik baskılarına karşı nükleer faaliyetlerini artırarak ve bölgede Amerikan müttefiklerine karşı pratik adımlar atarak cevap verecek gibi görünüyor. - Anadolu Ajansı

Trump, hakkındaki fevri olduğu yönündeki nitelemeleri boşa çıkaracak şekilde başkan olur olmaz anlaşmadan çıkmasa da Mike Pompeo ve John Bolton gibi uzun yıllardır İran karşıtlığıyla bilinen şahin isimleri kilit mevkilere getirmesi Tahran’daki endişe seviyesinin artmasına neden oldu. Gerçekten de Trump’ın son üç yıllık İran politikaları incelendiğinde, dikkatli düşünülmüş adımlar attığı görünüyor. Öyle ki Trump’ın uyguladığı politikalar sayesinde “tek yanlı” ilan ettiği petrol yaptırımları Obama döneminden daha etkili olmuş ve Almanya ve BAE gibi o dönemde İran ile ticari ilişkilerini önemli ölçüde sürdüren ülkeler bile Trump’ın politikalarına isteyerek ya da istemeyerek de olsa destek vermişlerdir. Trump’ın oluşturduğu ekiple ilgili son olarak İran’a askeri bir operasyona en çok karşı çıkan kurumlardan birisi olan Savunma Bakanlığının başına Pompeo’nun sınıf arkadaşı ve Bolton’a yakın görüşlere sahip olduğu belirtilen Mark Esper’i getirmesi, yapbozun parçalarının tamamlanması anlamına geliyor. Zira daha önce bazı İranlı yetkililer Savunma Bakanlığının stratejik önemine dikkat çekerek oradaki kurumsal direnişi etkisizleştirecek bir atama olması halinde hükümet içi dengeler açısından askeri bir operasyonu engelleyecek bir mekanizma kalmayacağını belirtiyordu.

Trump’ın aslında diplomasiye fırsat tanımak amacıyla Mayıs 2018’e kadar anlaşmada kalması herhangi bir somut sonuç sağlamadı. Bu tarihten sonra İran’a yönelik baskıları iyice artıran ABD’nin bir yıl sonra Tahran’ın petrol alıcılarına sağladığı muafiyetleri bitirmesi krizi yeni bir aşamaya soktu. Muafiyetler sonlanmadan önce Trump yönetimiyle ekstra sorun yaşamak istemeyen önemli alıcıların İran ekonomisi için can damarı mesabesinde olan petrol ihracatı yasağına uyacaklarını Tahran’a bildirmeleri, İranlı yetkililerin söylemlerini sertleştirmelerine ve sürekli olarak “İran petrol satamazsa kimse satamaz” benzeri açıklamaların gelmesine neden oldu. Nitekim İran’ın büyük beklentileri olduğu Avrupa merkezli INSTEX mekanizmasının petrol gelirlerini dışarıda bırakması, mekanizmanın yeterli birikimi sağlamasını imkansız hale getiriyor ve pratikte fazla bir işe yaramıyor. Petrol satışı meselesi o kadar hassas bir hale geldi ki İran Petrol Bakanlığı konuyla ilgili istatistik yayınlamıyor ve uluslararası basında meselenin artık istihbarat örgütlerinin kovalamacasına dönüştüğü yönünde değerlendirmeler çıkıyor.

Her ne kadar tarafların başvurduğu, söz konusu gerilimi artırma politikası paradoksal şekilde gerilimin düşmesine neden olduysa da bu durumun geçici ve yaklaşımın riskli olduğu aşikar. Özellikle Körfez bölgesinde yoğun bir şekilde bulunan tanker ve askeri gemilerin varlığı sürtüşme ihtimalini artırırken, ABD’nin oluşturmaya çalıştığı askeri koalisyon gibi adımlar diplomasinin alanını daraltıyor. Nitekim İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif’in de ABD yaptırım listesine alınması oldukça sembolik değere sahip. Bu şekilde Trump bir yandan diplomasi kanalını iyice daraltırken diğer yandan Ruhani hükümeti yerine doğrudan Hamaney ile görüşmek istediği mesajını iletmiş oluyor.

İran'ın önümüzdeki günlerde açıklayacağı yeni nükleer faaliyetlerin KOEP’i ihlal etmesi durumunda mesele iyice karmaşık bir hal alacak.

Bu noktada Trump’ın 2020 seçimlerine karşı savaş istemediği argümanı İran’ın temel motivasyonlarından birini oluşturacaktır. Ancak özellikle önümüzdeki günlerde açıklayacağı yeni nükleer faaliyetlerin KOEP’i ihlal etmesi durumunda mesele iyice karmaşık bir hal alacaktır. Bu durumda Obama dönemindekini andırır şekilde zamana karşı bir yarış başlaması ve ağır yaptırımların altındaki İran’ın nükleer faaliyetlerinin kapsamını sınırsız genişletmesi mümkündür.

Devamını oku: ANADOLU AJANSI

Bloomberg: Türkiye ve Rusya olası ABD yaptırımlarına karşı toplantı yaptıBloomberg: Türkiye ve Rusya olası ABD yaptırımlarına karşı toplantı yaptı Moskova yakınlarında çöpten çıkan bir belgeye göre Türkiye ve Rusya hükümetleri arasında temmuz ayında olası ABD yaptırımlarına karşı alınacak önlemlere ilişkin bir toplantı düzenlendi. Görüşmede küresel para transferinde kodlar sistemi olarak da bilinen 'SWIFT'e alternatifler konuşuldu. Toplantının S-400'lerin alındığı dönemde gerçekleşmesi dikkat çekti. Resmi toplantı tutanağının nasıl çöpten çıktığı anlaşılamadı.

Ruhani: İran yapımı Bavar 373, S-300’den daha güçlüİran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, 22 Ağustos ‘Savunma Sanayi Günü’ nedeniyle düzenlenen ‘Bavar 373’ savunma sistemi tanıtım töreninde yaptığı konuşmasında, sistemin Rusya'nın S-300 sisteminden daha güçlü olduğunu söyledi. S-400 dese yer yerinden oynardı ama S-300'se sorun yok.

Kremlin'den Rusya-Türkiye-İran zirvesi hakkında açıklama: Hazırlıklar başladıKremlin'den Rusya-Türkiye-İran zirvesi hakkında açıklama: Hazırlıklar başladı Suriye konulu Rusya-Türkiye-İran zirvesi için hazırlık yapıldığını doğrulayan Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, kesin tarihin daha sonra açıklanacağını ... Tamamı: Haberler

ABD Açık'ta açılışı Serena Williams ve Sharapova yapacakSerena Williams ile Maria Sharapova ABD Açık ana tablo ilk tur mücadelesinde karşı karşıya gelecek. Serena ezer gecer üzgünüm Sharapova alır.. Eskı Şarapova degıl eskı gücünden Serena Williams önde

'ABD Türkiye'ye Patriot satmaktan vazgeçti' iddiasıABD'nin Türkiye'ye Rus S-400 hava savunma sistemi teslimatının başlamasının ardından Patriot hava savunma sistemi satışı teklifini geri çektiği iddia edildi. Vazgeçse ne olur? Bu konuda en iyi teknoloji Ruslar’da Sorun değil abi..Soksun kendi ..tüne..! Hazır satın alınmışı var bizde... Al-monitor’un iddiasi !!!!!

Küresel Piyasalar: Hisseler “Powell” öncesinde ABD faizleriyle birlikte yükseldiKüresel Piyasalar: Hisseler “Powell” öncesinde ABD faizleriyle birlikte yükseldi

Yorum Yaz

Thank you for your comment.
Please try again later.

Son Haberler

Haberler

24 Ağustos 2019, Cumartesi Haberler

Önceki haber

CENTCOM'a göre YPG/PKK siper yıkıyor

Sonraki haber

Okul önünde uyuşturucu satanlara 'aile boyu' hapis