Paleisinventarissen, Hofmeubilair, Taxatierapporten, Onderzoek Hofmeubilair, Koningshuis

Paleisinventarissen, Hofmeubilair

Twee keer betalen voor meubels van Lodewijk

Duizenden meubels en kunstvoorwerpen uit koninklijke paleizen werden in de jaren tachtig door de staat gekocht. Maar uit onderzoek van NRC blijkt dat honderden meubels al staatseigendom waren.

10.9.2019

Duizenden meubels en kunstvoorwerpen uit koninklijke paleizen werden in de jaren tachtig door de staat gekocht. Maar uit onderzoek van NRC blijkt dat honderden meubels al staatseigendom waren.

Onderzoek | Hofmeubilair : De staat kocht vanaf de jaren tachtig duizenden meubels en kunstvoorwerpen uit vier koninklijke paleizen. Maar voor de meubels van koning Lodewijk Napoleon was al betaald.

Met 817 vertrekken vol meubels, kroonluchters en schilderijen hebben ze een giga-opdracht. De taxateurs carpoolen vanuit hun woonplaatsen in het Gooi naar het paleis. Een secretaresse tikt hun ingesproken bevindingen in op een computer met harde schijf. Een noviteit, zegt Hoogendijk. „Uiteindelijk hadden we twee harde schijven nodig. Om zoveel spullen ging het.”

Utrechtse zilverkast, omstreeks 1845 gemaakt. Collectie rijksmuseum Paleis Het Loo, net als de andere hier getoonde meubels.

-constructie. De Oranjes ontvangen de koopsom en de overheid is voortaan verantwoordelijk voor het onderhoud, de restauratie en de vervanging van de ‘paleisgebonden’ meubels. Er is echter één belangrijk verschil: voor de bruikleen van de meubels vanaf het moment van de aankoop hoeven Juliana en haar erfgenamen niets te betalen.

verkreeg met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob).

Dat Juliana een deel van het negentiende-eeuwse meubilair op Noordeinde überhaupt heeft kunnen verkopen, is te danken aan oplettende ambtenaren. Na de Tweede Wereldoorlog is uit de gratie geraakt hofmeubilair in kelders en op zolders opgeslagen, schrijft Jet Pijzel-Domisse, oud-conservator van het Gemeentemuseum Den Haag, in een uit 1980 daterend artikel in het

Knielbank uit 1901. Werd in 2002 in de Nieuwe Kerk in Amsterdam gebruikt bij de huwelijksinzegening van prins Willem-Alexander en prinses Máxima.

Volgens collega-taxateur Hoogendijk houdt Beeuwkes onvoldoende rekening met de koninklijke glans van de paleisinventaris. „Een kroontje geeft sowieso meerwaarde”, aldus Hoogendijk, die in zijn taxatierapporten van Het Loo dan ook slechts bij uitzondering melding heeft gemaakt van achterstallig onderhoud.

De vraag welke paleismeubels al overheidsbezit zijn, houdt de bij de aankoop betrokken ambtenaren al vanaf de jaren zestig bezig. Dat blijkt uit tal van (tot voor kort) geheime overheidsstukken die onlangs toegankelijk zijn gemaakt bij het Nationaal Archief in Den Haag. Zo waarschuwt een topambtenaar van Financiën zijn secretaris-generaal in 1978 dat de inventarislijsten van de paleizen wat betreft de eigendomskwestie „

Onduidelijkheid is er vooral over meubels uit de eerste helft van de negentiende eeuw. Die liet Lodewijk Napoleon, de jongere broer van keizer Napoleon en van 1806 tot 1810 de Nederlandse koning, op staatskosten vervaardigen voor Het Loo. Ook zijn opvolger, koning Willem I, deed dat, zij het in mindere mate.

. De „vaststelling” is verbluffend simpel. De inventaris van het Koninklijk Paleis op de Dam, al jaren gemeubileerd met meubels uit de rijkscollectie, is volgens de commissie eigendom van de staat. Dat wil zeggen: met uitzondering van de „schilderijen, beelden, historische souvenirs, persoonlijke cadeaus [...] die als eigendom van de koninklijke familie zijn aan te merken”. De inventarissen van Soestdijk, Huis ten Bosch, Het Loo en delen van Noordeinde bestempelt de koninklijke commissie zonder toelichting als „volledig eigendom van de koninklijke familie”. De taxateurs van Het Loo hoeven dus geen onderzoek te doen naar de eigendomsgeschiedenis van de meubels op Het Loo.

concept-brief aan de grootmeester van koningin Juliana

De opvatting van Gruijters leidt tot discussie onder topambtenaren. Ed Kronenberg van het ministerie van Financiën deelt de mening van de minister dat de toezegging van de staat om het meubilair in de voor het koningschap functionele paleisruimtes van Juliana over te nemen op Soestdijk „niet veel feitelijke betekenis” heeft. Toch, concludeert de ambtenaar op 14 augustus 1974

Het duurt uiteindelijk nog 35 jaar voordat de staat de inboedel van Soestdijk overneemt. Dat gebeurt in 2009, vijf jaar na het overlijden van Juliana en Bernhard. Een onderzoekscommissie onder voorzitterschap van Jan Jessurun, de oud-voorzitter van de Raad voor Cultuur, bepaalt wat de staat uit Soestdijk aankoopt. Ook worden nog honderden restanten uit de andere paleizen aangekocht.

heeft gekregen. Dat is gebeurd, aldus het ministerie, omdat „openbaarmaking een dermate inbreuk van de persoonlijke levenssfeer” van de erven zou opleveren.

Conservator Paul Rem is enorm blij met die grote verscheidenheid. Het stelt hem in staat om in museum Het Loo allerhande thematentoonstellingen te maken. Van de circa zesduizend aangekochte interieurstukken staat ongeveer de helft in een depot.

Volgens Het Loo-taxateur Hoogendijk heeft Beeuwkes, de taxateur van de twee Haagse werkpaleizen, de prinses tekortgedaan. Waarom Beeuwkes de beschadigingen zo zwaar heeft laten wegen, begrijpt Hoogendijk niet. En ook vindt hij de schattingen van zijn collega soms te laag.

Inventaris van elk paleis verschillend tot stand gekomen

Lees verder: NRC

Politie schiet twee keer op auto, maar bestuurder heeft er lak aan en rijdt wegDe politie is nog steeds op zoek naar de twee inzittenden van de auto die ze zaterdagavond bij een controle op de Fraterstraat in Tilburg staande wilde houden. Eén van de mannen rende weg toen agenten op hen afkwamen.

Studio Voetbal schrikt van twee spelers: ‘Voor zijn doen echt verschrikkelijk’Het Nederlands elftal zegevierde vrijdag met 2-4 over Duitsland, maar niet iedere speler kon terugkijken op een sterke wedstrijd duined

Bouwvergunning in Hoogeveen bijna twee keer zo duur als vorig jaarDe prijs van een bouwvergunning voor een nieuwbouwwoning is in Hoogeveen het meest gestegen van heel Nederland.

Auto rijdt tegen boom en slaat over de kop in Wanroij, vrouw en twee kinderen gewondBij een eenzijdig ongeluk op de Noordstraat in Wanroij is maandagmiddag een auto tegen een boom aangereden en over de kop geslagen. Er zaten een vrouw en twee kinderen in de auto. Zij zijn alle drie gewond geraakt en naar het ziekenhuis gebracht.

Twee mannen opgepakt nadat ze met kruisboog op boomstam schotenTwee vrienden schoten maandag met een kruisboog op een boomstam bij de surfvijver aan de Vijverlaan in Waalwijk. Een toevallige voorbijganger zag het gebeuren en belde de politie.

Aad de Mos ziet Oranje voor goud gaan bij komst van twee toptalentenAad de Mos is enthousiast over de ontwikkeling van het Nederlands elftal en hoopt nog op twee spelers demos onsoranje

Schrijf commentaar

Thank you for your comment.
Please try again later.

Laatste Nieuws

Nieuws

10 september 2019, dinsdag Nieuws

Vorig nieuws

Een explosief detail in de Wilders-affaire

Volgend nieuws

ProRail komt met noodplan om overvolle stations veiliger te maken
Vorig nieuws Volgend nieuws