پیامد کشف میدان گازی ترکیه برای ایران | DW | 23.08.2020

23/08/2020 03:51:00 ب.ظ

قرارداد ۲۵ ساله فروش گاز ایران به ترکیه تا سال ۲۰۲۶ به اتمام می‌رسد و این کشور که پارسال مشتری حدود نیمی از گاز صادراتی ایران بود، با کشف میدان گازی در دریای سیاه اکنون دست بالا را در مذاکرات گازی با صادرکنندگان دارد.

کشف میدان گازی ترکیه, صادرات گاز ایران

قرارداد ۲۵ ساله فروش گاز ایران به ترکیه تا سال ۲۰۲۶ به اتمام می‌رسد و این کشور که پارسال مشتری حدود نیمی از گاز صادراتی ایران بود، با کشف میدان گازی در دریای سیاه اکنون دست بالا را در مذاکرات گازی با صادرکنندگان دارد.

قرارداد ۲۵ ساله فروش گاز ایران به ترکیه تا سال ۲۰۲۶ به اتمام می‌رسد و این کشور که پارسال مشتری حدود نیمی از گاز صادراتی ایران بود، با کشف میدان گازی در دریای سیاه اکنون دست بالا را در مذاکرات گازی با صادرکنندگان دارد.

رومانی و بلغارستان قبلا در نزدیکی همان منطقه‌ای که ترکیه میدان گازی کشف کرده، میادین گازی مانند نپتون و گالاتا را کشف کرده و با وجود اینکه بسیار کوچک‌تر از میدان گازی ترکیه بودند، با کمک شرکت‌های غربی، از جمله اکسان موبیل آمریکا، میادین را توسعه داده‌اند.

نمونه دیگر آن فاز دوم میدان گازی شاه‌دنیز آذربایجان واقع در آب‌های عمیق دریای خزر است که دو برابر میدان گازی ترکیه است و نه تنها در کمتر از چهار سال به مدار بهره‌برداری رسید، بلکه ۳۵۰۰ کیلومتر خط لوله نیز از باکو تا ترکیه و از آنجا به ایتالیا احداث شد تا سالانه ۱۶ میلیارد مترمکعب گاز این میدان به ترکیه و اروپا منتقل شود. البته فاز دوم میدان شاه‌دنیز اگرچه در آب‌هایی به عمق ۶۰۰ متر است، اما خود میدان بیش از ۷ کیلومتر زیر بستر دریا قرار دارد و فشار گاز میدان نیز حدود ۸۰۰ اتمسفر است که پدیده‌ای تقریبا بی‌سابقه در جهان است و به همین خاطر نیز توسعه این میدان بسیار گران‌ تمام شد و ۲۲ میلیارد دلار هزینه داشت.

ادامه مطلب:
DW فارسی »

روز ۱۸ اعتراضات ایران؛ تشکر قالیباف و رئيسی از خامنه‌ای همزمان با ادامه تجمعات اعتراضی

ابراهیم رئیسی و محمدباقر قالیباف صبح روز سه‌شنبه در صحبت‌های خود در مجلس شورای اسلامی از علی خامنه‌ای تشکر کردند و مواضع رهبر جمهوری اسلامی را هوشمندانه خواندند ادامه مطلب >>

ژئوپلتیک میدان گازی جدید ترکیه؛ صادرات ایران چه خواهد شد؟ - BBC News فارسیبا کشف میدان جدید گازی ترکیه در دریای سیاه و در صورت اقتصادی بودن استخراج گاز، نیاز ترکیه به منابع گازی که از ایران، روسیه و آذربایجان وارد می‌کند، کاهش خواهد یافت. و این خبر خوبی برای ایران و سایر صادرکنندگان نخواهد بود.

کشف بزرگ‌ترین میدان گازی در طول تاریخ ترکیه در دریای سیاه

خوشحالی مردم ترکیه از کشف بزرگ‌ترین میدان گازی در دریای سیاهاعلام خبر کشف بزرگ‌ترین میدان گازی در دریای سیاه از سوی رئيس‌جمهور اردوغان باعث خوشحالی مردم ترکیه شد. - خبرگزاری آناتولی

رئیس‌جمهور پاکستان کشف ذخایر عظیم گازی را به ترکیه تبریک گفت

الهام علی‌اف کشف ذخایر عظیم گازی را به اردوغان تبریک گفترئیس‌جمهور آذربایجان کشف ذخایر عظیم گازی را به رئیس جمهور ترکیه تبریک گفت. - خبرگزاری آناتولی

وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه (کشف گاز طبیعی در دریای سیاه): ارزش اقتصادی این میدان گازی 65 میلیارد دلار استوزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه (کشف گاز طبیعی در دریای سیاه): ارزش اقتصادی این میدان گازی 65 میلیارد دلار است

کشتی اکتشافی ترکیه در آب‌های دریای مدیترانه رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه روز جمعه از کشف یک میدان بزرگ گازی با ۳۲۰ میلیارد متر مکعب ذخایر خبر داد و وزیر انرژی کشور نیز روز شنبه اعلام کرد ارزش گاز این میدان حدود ۶۵ میلیارد دلار است.ژئوپلتیک میدان گازی جدید ترکیه؛ صادرات ایران چه خواهد شد؟ امید شکری کارشناس دیپلماسی و امنیت انرژی ۳۷ دقیقه پیش منبع تصویر، Getty Images با کشف میدان جدید گازی ترکیه در دریای سیاه و در صورت اقتصادی بودن استخراج گاز، نیاز ترکیه در میان‌مدت به منابع گازی که از ایران، آذربایجان و روسیه وارد می‌کند، کاهش خواهد یافت.با از واردات گاز طبیعی که سالانه بخش قابل توجهی از بودجه کشور به آن تخصیص می‌یافت، جلوگیری خواهد شد.اعلام خبر کشف بزرگ‌ترین میدان گازی در دریای سیاه از سوی رئيس‌جمهور اردوغان باعث خوشحالی مردم ترکیه شد.

البته این میدان در آب‌هایی به عمق ۲۱۰۰ متر، یعنی بیش از دو برابر عمیق‌ترین بخش دریای خزر واقع شده و آب دریای سیاه نیز بسیار شور است و نیاز به استفاده از آلیاژهای مخصوص در خطوط لوله و دکل تولید گاز است. بدین ترتیب، هزینه توسعه میدان و تولید گاز انتظار می‌رود بالاتر از حد معمول و شاید چیزی حدود ۱۵ تا ۲۰ میلیارد دلار باشد. کشف منابع جدید انرژی همیشه باعث تغییراتی در ژئوپلتیک انرژی شده است. رومانی و بلغارستان قبلا در نزدیکی همان منطقه‌ای که ترکیه میدان گازی کشف کرده، میادین گازی مانند نپتون و گالاتا را کشف کرده و با وجود اینکه بسیار کوچک‌تر از میدان گازی ترکیه بودند، با کمک شرکت‌های غربی، از جمله اکسان موبیل آمریکا، میادین را توسعه داده‌اند.2020 استانبول/ نوران ارکول/ خبرگزاری آناتولی ترکیه در چارچوب فعالیت‌های کشتی حفاری «فاتح» در چاه تونا-1 در میدان گازی ساکاریا در دریای سیاه، ذخیره گاز طبیعی 320 میلیارد مترمکعبی کشف کرد. به کانال اینستاگرام دویچه وله فارسی بپیوندید اردوغان گفته است توسعه این میدان تا سال ۲۰۲۳ انجام خواهد شد و در همین سال تولید گاز آغاز می‌شود. میزان تولید نفت و گاز ترکیه کمتر از سه درصد مصرف سالانه این کشور است. البته درست است که ۲۰۲۳ سال انتخابات در ترکیه است و بسیاری از ناظران بار تبلیغاتی اظهارات اردوغان را برجسته کرده‌اند، اما ده‌ها میدان مشابه این میدان در دنیا وجود دارد که طی سه سال توسعه یافته‌اند؛ از جمله میدان گازی ظهر مصر در دریای مدیترانه که سه برابر بزرگ‌تر از میدان گازی ترکیه در دریای سیاه است و در سال ۲۰۱۵ کشف شد و طی کمتر از سه سال تولید گاز از این میدان آغاز شد. او گفت: می‌دانم که دولت بودجه بالایی را به تامین انرژی اختصاص می‌دهد این اتفاق بزرگ را به مردم و دولت‌مان تبریک می‌گویم.

تاکنون بیش از ۱۱ میلیارد دلار در این میدان سرمایه‌گذاری شده و طی سال‌های آینده ۵ تا ۶ میلیارد دلار دیگر هزینه خواهد شد. اردوغان از کشف 'بزرگ‌ترین میدان گازی' در دریای سیاه خبر داد ترکیه برای خرید کشتی‌های حفاری و تداوم عملیات اکتشاف و حفاری سرمایه‌گذاری هنگفتی انجام داده است.8 میلیون مترمکعب افزایش یافته بود، گاز تولیدی کشور تا امروز نیز به 16 میلیارد و 615 میلیون متر مکعب رسیده است. نمونه دیگر آن فاز دوم میدان گازی شاه‌دنیز آذربایجان واقع در آب‌های عمیق دریای خزر است که دو برابر میدان گازی ترکیه است و نه تنها در کمتر از چهار سال به مدار بهره‌برداری رسید، بلکه ۳۵۰۰ کیلومتر خط لوله نیز از باکو تا ترکیه و از آنجا به ایتالیا احداث شد تا سالانه ۱۶ میلیارد مترمکعب گاز این میدان به ترکیه و اروپا منتقل شود. البته فاز دوم میدان شاه‌دنیز اگرچه در آب‌هایی به عمق ۶۰۰ متر است، اما خود میدان بیش از ۷ کیلومتر زیر بستر دریا قرار دارد و فشار گاز میدان نیز حدود ۸۰۰ اتمسفر است که پدیده‌ای تقریبا بی‌سابقه در جهان است و به همین خاطر نیز توسعه این میدان بسیار گران‌ تمام شد و ۲۲ میلیارد دلار هزینه داشت. ترکیه بطور متوسط سالانه در حدود ۴۰ میلیارد دلار برای تامین انرژی مورد نیاز خویش هزینه می‌کند. اهمیت میدان گاز ترکیه برای این کشور ترکیه سالانه کمتر از نیم میلیارد مترمکعب تولید گاز دارد، اما ۴۵ تا ۵۰ میلیارد مترمکعب گاز وارد می‌کند.3 میلیارد متر مکعب است. بدین ترتیب، این کشور ۹۹ درصد وابسته به واردات گاز است. تداوم عملیات اکتشافی ترکیه بارها با اعتراض یونان و قبرس مواجه شده بود.

هزینه واردات گاز ایران این کشور سالانه ۱۲ تا ۱۵ میلیارد دلار است. ترکیه سال‌هاست که از تراز تجارت منفی به شدت در فشار است. ترکیه که "ناوتکس" اولی را به درخواست آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان متوقف کرده بود در "ناوتکس" جدیدی اعلام کرد که تا اوایل ماه سپتامبر فعالیت اکتشافی‌اش ادامه پیدا خواهد کرد. فعالیت‌های حفاری دریایی ترکیه در مدیترانه و دریای سیاه در سال 1970 آغاز شد. آخرین گزارش مرکز آمار ترکیه نشان می‌دهد که در نیمه اول سال جاری میلادی این کشور ۹۹ میلیارد دلار واردات و ۷۵ میلیارد دلار صادرات داشته است. بدین ترتیب کشور تنها در نیمه اول سال با تراز تجاری منفی ۲۴ میلیارد دلاری مواجه شده است. ترکیه به شدت از این توافقنامه انتقاد کرد و مقامات ترکیه اعلام کردند که آن را به رسمیت نمی‌شناسند. آمارهای سازمان نظارت بر بازار انرژی ترکیه نیز نشان می‌دهد در پنج ماه ابتدایی سال جاری این کشور ۲۰. در نتیجه عملیات مستمر ترکیه برای اکتشاف گاز طبیعی در دریای سیاه در سال‌های 2004 تا 2019، داده‌های لرزه‌ای دو بعدی 142 هزار کیلومتری و سه بعدی 37 هزار و 610 کیلومتری جمع‌آوری شده است.

۵ میلیارد مترمکعب گاز وارد کرده است. در حال حاضر ناوگان قدرت‌های بزرگ و کشورهای ساحلی در منطقه حضور دارند و انتظار می‌رود دریای مدیترانه روزهای متلاطمی پیش رو داشته باشد. این کشور طی دوره یاد شده روزانه ۶۰۰هزار بشکه نیز واردات نفت داشت. در میادین گازی، همراه با گاز، میعانات گازی که نوعی نفت خام فوق سبک و گران قیمت است نیز تولید می‌شود و این موضوع می‌تواند نه تنها وابستگی ترکیه به واردات گاز را کاهش دهد، حتی واردات نفت کشور نیز می‌تواند تا حدودی کاهش یابد. به گفته وی دوران جدیدی در تاریخ ترکیه آغاز خواهد شد. داده‌ها و تصاویر ضبط شده توسط این کشتی‌ها نیز در فعالیت‌های کشتی‌های حفاری «فاتح» و «یاووز» ترکیه در این دریاها مورد استفاده قرار گرفتند. این کشور سالانه ۴۵ تا ۵۰ میلیارد دلار برای واردات نفت و گاز هزینه می‌کند. تبعات میدان گازی ترکیه برای صادرکننده‌های گاز ترکیه مشتری گاز ایران، آذربایجان و روسیه از طریق خطوط لوله و گاز مایع نزدیک به ۱۰ کشور، از جمله آمریکا، قطر و نیجریه است. روز پنج‌شنبه خبرگزاری رویتزر به نقل از منابع آگاه خبر داد که میزان ذخایر اولیه منابع گازی کشف شده توسط ترکیه در دریای سیاه ۲۶ تریلیون و ۸۰۰ میلیارد متر مکعب است.

این کشور با توسعه زیرساخت‌های تحویل گاز مایع (ال ان جی) طی سه سال گذشته توانسته وابستگی خود به واردات از طریق خطوط لوله را به شدت کاهش دهد. از سوی دیگر، فعالیت‌های ترکیه برای اکتشاف و استخراج نفت و گاز در دریای مدیترانه نیز بدون وقفه ادامه دارد. برای نمونه روسیه در سال ۲۰۱۷ تامین‌کننده نیمی از گاز ترکیه بود، اما در پنج ماه ابتدایی سال تنها یک پنجم گاز وارداتی ترکیه را تامین کرده است. ظرفیت نهایی این میدان با میدان گازی "ظهر" مصر مقایسه شد. سهم ایران نیز از ۱۷ درصد به ۱۰ درصد افت کرده، اما سهم آذربایجان از ۱۲ درصد به ۲۲ درصد افزایش یافته و سهم گاز مایع از کل واردات گاز ترکیه نیز از ۱۹ درصد به ۴۵ درصد اوج گرفته است. بدین ترتیب، بدون محاسبه میدان گازی تازه کشف شده نیز جایگاه روسیه و ایران در بازار گاز ترکیه بسیار متزلزل شده است. طبیعی است استخراج گاز از میدان جدید کشف شده چالش‌های مالی و تکنولوژیکی به همراه دارد ولی دولت ترکیه برای استخراج منابع انرژی در دریای سیاه و مدیترانه اراده جدی خویش را بارها نشان داده است.3 میلیارد مترمکعب گاز طبیعی وارد کرد. میدان گازی تازه کشف شده ترکیه می‌تواند سالانه ۱۰ میلیارد متر مکعب تولید گاز داشته باشد.

بدین ترتیب، انتظار می‌رود از سال ۲۰۲۳ به بعد، واردات گاز ترکیه ۲۰ درصد کاهش یابد. این میزان با آمار ارائه شده از سوی خبرگزاری رویترز بسیار متفاوت است. به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید هنوز معلوم نیست آیا ترکیه باز هم خواهان تمدید قرارداد گازی با ایران در سال ۲۰۲۶ خواهد بود یا نه، اما به هر ترتیب اکنون این کشور در مذاکره با صادرکننده‌های گاز دست بالا را دارد و بدون هیچ نگرانی می‌تواند شرایط خود را تحمیل کند و اگر طرف مقابل این شرایط را رد کند، گازی از این کشور نخرد.. برای نمونه ترکیه در بهار امسال هیچ گازی از ایران وارد نکرد و به هیچ مشکلی نیز برخورد نکرد. آمریکا و قطر در کنار نیجریه و الجزایر نیز تامین کننده ال‌ان‌جی یا گاز طبیعی مایع مورد نیاز ترکیه هستند. اوایل فروردین خط لوله انتقال گاز ایران به ترکیه توسط گروه «پ کا کا» در خاک ترکیه منفجر شد. معمولا در حوادث مشابه طی سال‌های گذشته ترکیه طی یک هفته خط لوله را تعمیر می‌کرد، اما این‌بار تا پایان بهار ترکیه از تعمیر این خط لوله اجتناب کرد. گاز کشف شده می‌تواند بخش زیادی از گاز مصرفی ترکیه را تامین کند؛ اما برای کاهش کامل وابستگی به منابع خارجی کشف میادین جدید گاز و افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر و هسته‌ای نیز مورد نیاز است.

ترکیه ظرفیت زیرساخت‌های واردات گاز مایع خود را به ۵۰ میلیارد مترمکعب در سال رسانده که حتی بالاتر از کل گاز مصرفی کشور است و بدون واردات گاز ایران، روسیه و آذربایجان هم به مشکلی بر نمی‌خورد، کما اینکه طی سه ماه گذشته واردات گاز از روسیه را نیز بیش از ۶۰ درصد کاهش داده است. در خود کشور نیز دو منطقه عظیم توزیع گاز، یکی در ارزروم و دیگری در اسکی‌شهر وجود دارد که کل شبکه گاز کشور به این دو منطقه متصل است و به راحتی می‌تواند توقف واردات گاز از طریق خطوط لوله را مدیریت کند. قرارداد فعلی در سال ۲۰۲۶ به پایان می‌رسد و تاکنون مذاکرات برای تمدید این قرارداد به نتیجه نرسیده است. در همین زمینه: .