مرور رسانه‌ها: جعل و سانسور؛ روایت روزنامه‌ها از خشونت با معترضان در اصفهان

06/09/1400 10:34:00 ق.ظ

رویداد_اصفهان, خبر_جعلی

از ۱۲ روزنامه‌ای (غیر از روزنامه‌های ورزشی) که تصویر صفحه اول آن، در وب سایت پیشخوان آمده، تنها ۳ روزنامه به رویداد_اصفهان اشاره دارد. روزنامه آرمان، روزنامه کیهان و روزنامه ایران. آنچه هر سه روزنامه منتشر کردند مصداق خبر_جعلی است. مرور_خبر PTahavori

برای روشن شدن مسئله، خوب است نیم‌نگاهی به روزنامه‌های چاپ داخل ایران، در فردای حادثه خشونت‌آمیز اصفهان داشته باشیم.مراجعه و صفحه اول روزنامه‌های صبح شنبه را ببینید، تصویر واقعی از میزان استقلال، صداقت، اخلاق حرفه‌ای و آزادی رسانه‌ها در داخل ایران را می‌توانید ببینید.

روزنامه کیهان با تیتر: «اراذل اجاره‌ای در غیاب کشاورزان دست به کار آشوب شدند.» گزارشی است مثل همه گزارش‌های این‌چنینی از روزنامه کیهان با خطی ثابت: اراذل و اوباش خواندن معترضان و به آشوب کشیدن امنیت جامعه توسط عوامل دشمن. داستان‌های جعلی و تکراری این روزنامه حکومتی که مستقیما توسط نماینده رهبر جمهوری اسلامی اداره می‌شود.

ادامه مطلب:
ایران وایر »

در قضایای اخیر بسیجی‌ها مظلوم واقع شدند/بچه های تیم ملی چشم ملت ما را روشن کردند

به مناسبت هفته بسیج، صبح امروز؛ شنبه ۵ آذرماه جمع کثیری از بسیجیان با حضور در حسینیه امام خمینی(ره) با حضرت آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی دیدار کردند. ادامه مطلب >>

واکسیناسیون در اروپا در کمتر از یکسال نیم میلیون نفر را از مرگ رهانیدیافته‌های دفتر منطقه‌ای سازمان جهانی بهداشت در اروپا و مرکز اروپایی پیشگیری و کنترل بیماری حاکی از آن است که با شروع واکسیناسیون عمومی علیه کووید۱۹ در ۳۳ کشور اروپایی، جان ۴۷۰ هزار نفر از افراد ۶۰ ساله و بالاتر حفظ شده است. کسشعر 👎👎👎

برخورد خشونت‌بار با اعتراض‌ها در اصفهان؛ اینترنت در مناطقی از ایران «قطع» شدروزنامه شرق روز جمعه ۵ آذر در حساب توییتر خود به نقل از «شهروندان اصفهانی و شاهدان عینی» از قطعی اینترنت همراه در بخش‌های مرکزی شهر اصفهان خبر داد و نوشت «اینترنت اپراتور همراه اول در محدوده خیابان شهدا و خیابان بزرگمهر و خیابان‌های اطراف پل خواجو قطع است.» 🚨هموطن به هوش باش و به گوش باش! ⭕ قیامی که برای آب، بنزین، تخم مرغ و مرغ باشد محکوم به شکست است و فقط نتیجه اش کشتار مردم بیکناه توسط رژیم تروریستی ایران هست! 🔴 مزدوران رژیم در پی گول زدن شما مثل 40 سال گذشته اند ⭕ قیام باید با خرد و اندیشه باشد! ری_استارت_تنها_راه_نجات باگدازادگانی که ۴۰سال پیش با جهالت و نفهمی ملت،یکشبه به قدرت و ثروت و..رسیدند ،کاری نداریم که مشخصه..فقط اون کفتارایی که وایه یک تکه استخوان،دم تکان میدن و با خیال راحت به سمت مردم شلیک میکنن، مطمین باشن بزودی ،ملت با همون خیال راحت، مثل موش زیر پا لهشون میکنن..موش کثیف انتظامی بایدن با که میخاهد مُذاکره کُند ! حکومتی نامشروع و نماینده ملت ایران نمیباشد ! دولت آمریکا بداند هز زد و بند یا توافقی بنام برجام با حکومت نامشروع از نظر اکثریت ایرانیان غیر قابل قبول میباشد . بایدن و حزب او را گَرفتار خواهیم کَرد اگر اَشتباه کُند و راه اوباما را برود😏

شمار جانباختگان کرونایی در آلمان از مرز ۱۰۰ هزار نفر گذشت | DW | 25.11.2021همه‌گیری کرونا تا کنون جان بیش از ۱۰۰ هزار نفر را در آلمان گرفته است. شاخص هفتگی ابتلا در این کشور همواره افزایش می‌یابد و دولت آینده در حال برنامه‌ریزی برای محدودیت‌های بیشتر است. بی ریسیدین به ویکسینه شیصت دیرصید ایمینی جیمعی حیصیل میشیوید تاثیرات واکسن کاملا محسوسه

وجود ساختمان‌های ناایمن همچون پلاسکو در تهران از نگرانی‌های دولت استرئیس جمهور با تأکید بر اینکه باید از شهروندان تهرانی در مقابل خطرات ناشی از گسل‌ها و ناایمن بودن برخی ساختمان‌ها صیانت شود، گفت: وجود ساختمان‌های ناایمن همچون پلاسکو در تهران یکی از نگرانی‌های دولت است.

پاپ در بازگشت از قبرس تعدادی پناهجو را با خود به ایتالیا می‌آوردرهبر کاتولیک‌های جهان قصد دارد در سفر ماه آینده به قبرس، تعدادی از پناهجویانی را که در این کشور گرفتار مانده‌اند به ایتالیا بیاورد. بچه بازه😅😅😅😅😅😅🙏🏻 چند تا بچه با خودش میاره😅😅😅💪🏻

پوتین در دیدار با سران ارمنستان و آذربایجان: اختلافات باید از راه مسالمت‌آمیز حل شوداین نشست کم‌تر از دو هفته پس از بالاگرفتن خشونت در مرزهای دو کشور جمهوری آذربایجان و ارمنستان و با هدف کاستن از تنش‌ها و حل اختلافات میان دو کشور برگزار شد. عجب عکس توهین آمیزی است پوتین طاغوت است نابود باد پ.ک.ک در آموزش‌های خود انسان‌های ساده، دانا، مبارز، فروتن و آنهایی که ناعدالتی را نمی‌پذیرند، پرورش داده و بزرگ می‌کند. DelistPKKnow پوتین فکر میکنه خیلی زرنگه درست رفتار ج.ا و ادای دیپلماتیک همان که غرب میپسندد و بدنبال آن است و اینها خوب فرا گرفته اند . یواشکی و در تاریکی آشوب بپا کنی و سپس خود را انسانی مهربان و شایسته بنمایش جهانی بگذاری، عوام فریبی کامل غربی اروپایی

قدیم‌ترها وقتی سوار قطار یا اتوبوس می‌شدیم، دست بیشتر آدم‌ها یک روزنامه، یک مجله و یا یک کتاب بود و سرشان لابلای سطور این رسانه‌های کاغذی، دیده می‌شد.کرونا در قاره سبز؛ آژانس دارویی اروپا واکسیناسیون کودکان ۵ تا ۱۱ سال با فایزر را توصیه کرد گزارش اگرچه بر این موضوع تاکید داشته که تولید واکسن‌های ضدکرونا و مدیریت سریع کشورها در آغاز واکسیناسیون عمومی جان صدها هزار نفر را نجات داده، اما به موضوع ناعادلانه بودن سرعت و وسعت واکسیناسیون در میان کشورهای این منطقه نیز اشاره کرده است.بنا بر این گزارش، اپراتور همراه ایرانسل و رایتل نیز در مناطق مذکور قطع است و «کاربران امکان استفاده از آن را ندارند.آلمان در چنگ موج چهارم کرونا بامداد پنجشنبه، ۲۵ نوامبر (چهارم آذر) موسسه روبرت کُخ، مرجع رسمی ثبت آمار مربوط به پاندمی کرونا در آلمان اعلام کرد که در ۲۴ ساعت گذشته ۳۵۱ نفر به آمار قربانیان این بیماری اضافه شده است.

اما از وقتی گوشی‌های تلفن هوشمند، همراه مردم شد؛ این تجربه از جامعه بشری گرفته شد و دیگر در فضاهای عمومی دست مردم روزنامه نمی‌بینیم، بلکه سر همه توی گوشی است. رسانه‌ها تقریبا برای همه (اکثریت) مهم هستند، منتهی برای هر کس می‌توانند کارکرد متفاوتی داشته باشند؛ یکی برای سرگرمی با رسانه سروکار دارد، دیگری برای به اشتراک گذاشتن اطلاعات و کسی ممکن است رسانه برایش ابزار گشت‌وگذار در تاریخ، حال و آینده و برای فرد دیگری ابزار تجارت و بیزینس باشد. دکتر هانس هنری کلوگ، مدیر منطقه‌ای سازمان جهانی بهداشت ضمن تاکید بر ضرورت ادامه تدابیر پیشگیرانه برای جلوگیری از شیوع دوباره ویروس کرونا گفت: «اول از همه واکسن بزنید. رسانه‌ها البته کارکردهای دیگری هم دارند؛ مثل استفاده برای بسیج عمومی و یا مطلع شدن از واقعیت‌های جامعه. در تابستان ۱۴۰۰ شهرهای مختلف خوزستان شاهد دو هفته اعتراض مداوم شهروندان نسبت به بی‌آبی بود؛ اعتراضی که اگرچه در آن زمان فروکش کرد اما بحران آب در این استان همچنان پابرجا است. استفاده از رسانه‌ها برای کسب اطلاع از واقعیت‌های پیرامونی، رابطه نزدیکی با میزان آزادی و استقلال رسانه‌ها و اهمیتی دارد که آن‌ها به وقایع‌نگاری می‌دهند. ما می‌دانیم که ویروس در فضاهای بسته، شلوغ و محدود رشد می‌کند و به همین دلیل است که باید اقدامات شناخته شده برای کاهش انتقال آن را دنبال کنیم؛ به خصوص اکنون که هوای سردتر ما را به جمع شدن در داخل خانه سوق می‌دهد. برخلاف کشورهای دموکراتیک، توسعه‌یافته و آزاد که رسانه‌ها در ترسیم واقعیت‌ها، آزادی عمل مناسبی دارند و این کارکرد رسانه‌ها برای مخاطبان پراهمیت باقی مانده، در کشورهای بسته و دیکتاتوری که رسانه‌های رسمی و مرسوم در کنترل نهاد قدرت قرار دارند، یافتن واقعیت‌ها از طریق رسانه‌های رسمی، آب در هاون کوبیدن است، به همین دلیل نیز چنین کارکردی، چندان هم مورد توجه نیست. تشدید محدودیت‌های اجتماعی با توجه به افزایش شدید تعداد مبتلایان به کرونا در روزهای اخیر بحث در باره الزام عمومی واکسیناسیون سرعت گرفته است.

تیراژ پایین روزنامه‌ها و آمار کم بینندگان صداوسیما نیز ادله‌ی خوبی برای اثبات این ادعاست. تهویه مهم است بنابراین اگر شرایط ایمن است، یک پنجره یا یک در را باز کنید تا هوای تازه وارد شود. در روز ۲۵ آبان ۱۳۹۸، هم‌زمان با گسترش اعتراضات سراسری علیه ارکان جمهوری اسلامی که در پی اعلام گران شدن بنزین آغاز شده بود، مقامات جمهوری اسلامی اینترنت کشور را قطع کردند تا اخبار مربوط به اعتراضات و سرکوب آن به جهان مخابره نشود. برای روشن شدن مسئله، خوب است نیم‌نگاهی به روزنامه‌های چاپ داخل ایران، در فردای حادثه خشونت‌آمیز اصفهان داشته باشیم. شبکه‌های اجتماعی روز جمعه ۵ آذر تصاویر دردناکی از هجوم نیروی‌های انتظامی و شبه نظامی به معترضان در اصفهان را به تصویر کشیدند و از وقوع رویدادی خشونت‌آمیز در این شهر خبر دادند. زیرا بر اساس شواهد موجود، اگرچه واکسیناسیون ابتلا به بیماری را کاهش می‌یابد اما نمی‌تواند به طور کامل مانع از انتقال ویروس به دیگران شود. حجم بالای تصاویر، ویدیوها و اخباری که از این اتفاق در شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه در توییتر، منتشر شد نشان می‌داد که واقعیتی به نام سرکوب و خشونت، بار دیگر چهره زشت خود را در اصفهان به نمایش گذاشته است. سهم این رویداد در صفحه اول روزنامه‌های سراسری چاپ ایران چه بود؟ اگر به وب‌سایت پیشخوان مراجعه و صفحه اول روزنامه‌های صبح شنبه را ببینید، تصویر واقعی از میزان استقلال، صداقت، اخلاق حرفه‌ای و آزادی رسانه‌ها در داخل ایران را می‌توانید ببینید. آنان در غیر این صورت فرصت دارند، تا آخر ماه مارس ۲۰۲۲ خود را علیه کرونا واکسینه کنند.

از ۱۲ روزنامه‌ای که تصویر صفحه اول آن، در این وب‌سایت آمده است (غیر از روزنامه‌های ورزشی)، تنها سه روزنامه به رویداد اصفهان اشاره کرده‌اند: روزنامه آرمان ملی با تیتر: «راه حقابه از تنش نمی‌گذرد»، گزارشی است که می‌تواند به عنوان یک نمونه اخبار جعلی مورد توجه قرار گیرد. گزارشی از اظهارات مقام‌های حکومتی و ارائه تصویری ساختگی یا جهت‌دار از آن‌چه در اصفهان گذشت. روزنامه کیهان با تیتر: «اراذل اجاره‌ای در غیاب کشاورزان دست به کار آشوب شدند.» گزارشی است مثل همه گزارش‌های این‌چنینی از روزنامه کیهان با خطی ثابت: اراذل و اوباش خواندن معترضان و به آشوب کشیدن امنیت جامعه توسط عوامل دشمن. داستان‌های جعلی و تکراری این روزنامه حکومتی که مستقیما توسط نماینده رهبر جمهوری اسلامی اداره می‌شود. در هفته‌های گذشته آمار مرگ و میر بر اثر کرونا در آلمان روندی افزایشی داشته است.

روزنامه ایران با تیتر: «پایان تجمع کشاورزان اصفهان پس از توافق». گزارشی سوخته و مربوط به سه روز قبل از وقوع حوادث روز جمعه اصفهان. آنچه هر سه روزنامه منتشر کردند مصداق «خبر جعلی» است. فیک‌نیوز محدود به اخبار دروغ نیست، هر داستان ساختگی، غیرواقعی، بدون منبع و حتی پروپاگاندا و دیس‌اینفورمیشن (ارائه عامدانه یا ناآگاهانه اطلاعات گمراه‌کننده) هم خبر جعلی خوانده می‌شود و از این حیث هر سه گزارش را باید فیک نیوز خواند. بقیه روزنامه‌ها نیز یا اساسا هیچ اشاره‌ای به رویداد روز جمعه اصفهان در صفحه اول خود نداشتند و یا با تیترهایی در خصوص بحران آب، به صورت غیرمستقیم به دلیل اصلی اعتراضات پرداختند؛ گویی آنکه اتفاقی روز قبل از انتشار در اصفهان رخ نداده و قطره خونی جاری نشده است. اما امروز این کلمه هشداری است به‌ویژه برای افراد مسن و واکسینه‌نشده.

اینجاست که یادآوری این واقعیت مهم است که اخبار و اطلاعاتی که ما از رسانه‌ها دریافت می‌کنیم، در بسیاری از موارد، دقیقا آن چیزی نیست که در عالم واقع رخ داده است، بلکه خروجی فریم‌بندی شده یا شکل‌یافته توسط روزنامه‌نگاران است. یا به عبارتی بخشی از اتفاقات است که از فیلتر گزینش‌گران رسانه‌ها عبور کرده است.  یکی از آفت‌های مهم رسانه‌های وابسته و مروج حکومت، همین است که خبرنگاران آن می‌کوشند یک واقعه را با اخبار دروغ و نادرست، و یا انتخاب جانب‌دارانه وقایع و نادیده گرفتن حقایق، به مخاطب عرضه کنند؛ یعنی با داده‌های نادرست، وانمود می‌کنند که تحلیلی حرفه‌ای و عالمانه ارائه می‌دهند. صداوسیما و سرابی به نام استقلال رسانه‌ای تغییر مدیریت در صداوسیما و انتشار گزارش‌هایی از اعتراضات مردمی بر خلاف رویه سابق، این توهم را میان ناظران رسانه‌ای ایجاد کرده بود که این سازمان در پی احیای چهره مخدوش خود و برخورد حرفه‌ای در مواجهه با وقایع کشور است، اما این سراب دوام چندانی نداشت و خیلی زود به رویه معمول خود بازگشت، تا نشان دهد استقلال رسانه‌ای و صداوسیما، قرابتی با هم ندارند.  جوان آنلاین روز جمعه ۶آذر۱۴۰۰ در واکنش به اعتراضات مردمی در اصفهان که توسط عوامل حکومتی به خشونت کشیده شد، دو ویدیو به نقل از صداوسیمای جمهوری اسلامی پخش کرد. آلمان در چنگ موج چهارم؛ گزارش تصویری .

ویدیوی اول که با عنوان « چه کسانی چادرهای کشاورزان اصفهانی را آتش زدند؟ » منتشر شد، تصاویری از لحظه آتش گرفتن چادرهای کشاورزان معترض اصفهان به کمبود آب را نشان  داد و مدعی بود که دو نفر با لباس شخصی خود را جای کشاورز جا زده و چادرها را به آتش می‌کشند. بدون آن‌که هیچ ادله‌ای از خراب‌کارانه بودن این اتفاق ارائه کنند. روزنامه ایران نیز در گزارش خود با عنوان «پایان تجمع کشاورزان اصفهان پس از توافق»، عینا همین روایت را منتشر کرده و به نقل از سازمان صداوسیما نوشته است: « پیش از اعلام مفاد توافقنامه توسط نمایندگان کشاورزان از همان ساعات اولیه بامداد پنجشنبه خبر نهایی شدن توافق و تصمیم شورای صنفی کشاورزان بر پایان تجمع و جمع کردن چادرها بین کشاورزان حاضر در بستر زاینده‌رود منتشر شد. اما بین ساعت دو تا سه بامداد ناگهان چند چادر به آتش کشیده شد. بنابر تصاویر ضبط شده از بستر زاینده رود، دو فرد ناشناس و غیر کشاورز پیش از ورود ماموران ناجا چادرهای کشاورزان را به آتش کشیدند. آلمان در چنگ موج چهارم؛ گزارش تصویری پرشدن بخش مراقبت‌های ویژه یک پزشک در بخش مراقبت‌های ویژه (آی‌سی‌یو) بیمارستان دانشگاه لایپزیگ بیمار خود را ویزیت می‌کند.

بنابر مستندات موجود و در فیلمی که توسط دوربین‌های مداربسته ضبط شده است دو نفر که خود را با عنوان کشاورز جا زده‌اند، پیش از ورود ماموران از پشت وارد چادرها شده و پس از آتش زدن آن‌ها، متواری می‌شوند.» پس آنچه به آن استناد شده اطلاعاتی است که در اختیار خبرنگار صداوسیما قرار گرفته، نه آن‌که خبرنگار صداوسیما خود آن را شکار کرده باشد. نگارنده پیش‌تر در مقاله‌ای با عنوان: « خبرگزاری فارس، اعترافات نوید افکاری و دروازه‌بانی خبر» در تشریح تفاوت‌های روزنامه‌نگاری تحقیقی با روزنامه‌نگاری مرسوم به این مساله پرداخته بود که « در روزنامه‌نگاری مرسوم، اطلاعات توسط دیگران تولید می‌شود، در اختیار رسانه‌ها قرار می‌گیرد و آن‌ها، آن را منتشر می‌کنند. در واقع خبرنگار الزاما تولیدکننده خبر نیست، بلکه بیشتر اوقات، اخبار در اختیار خبرنگاران قرار می‌گیرد. پس سواد رسانه‌ای حکم می‌کند که روی منبع خبری خبرنگار و اینکه خبرنگار چگونه به یک خبر دست یافته، باید حساس باشیم. آلمان در چنگ موج چهارم؛ گزارش تصویری مسافران در معرض خطر ایستگاه قطار هامبورگ، پر از مسافر.

آیا خبر تولیدی ماحصل نفوذ لابی‌ها در رسانه‌هاست؟ آیا خبر منتشر شده، سفارشی است؟ تحمیلی است؟ و آیا از اعتبار کافی برخوردار است؟» وقتی این ویدیو در اختیار سازمان صداوسیما قرار گرفته، این سازمان بدون طرح این پرسش که «آیا ورود این دو نفر به عنوان عوامل آتش‌ زدن چادر کشاورزان مقابل دوربین مدار بسته، هماهنگ شده و ایفای نقش از پیش تعیین شده است یا خیر؟» آن را منتشر کرده، ولی برای مخاطبانی که از هنر تفکر انتقادی در مواجه با تولیدات رسانه‌ای برخوردار هستند، چنین پرسشی مهم است. ویدیوی دوم منتشر شده توسط جوان آنلاین با عنوان « تجمع تعدادی از مردم اصفهان در بستر زاینده رود »، به نقل از صدا و سیمای جمهوری اسلامی، نیز نمونه‌ای دیگر از گزارش جعلی و ساختگی است. در این گزارش با تاکید بر این‌که، این گزارش از سوی «شاهدان عینی» تهیه شده، اصرار دارد بگوید که افراد حاضر در صحنه کشاورزان معترض نیستند و اعتراض کشاورزان پایان یافته است. این گزارش هیچ اشاره‌ای به شلیک گلوله به سمت معترضان و مجروح شدن برخی از آنان ندارد. هیچ کدام از تصاویری که از معترضان در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده را در گزارش سیمای جمهوری اسلامی نمی‌بینید. الزام دورکاری که بعد از شیوع کرونا در آلمان رواج یافت در ژوئن سال ۲۰۲۱ پایان گرفت.

برخورد گزینشی و روایت درست یا نادرست بخشی از واقعیت، نامش پروپاگاندا و خبر جعلی است. دقیقا همان چیزی که در هر دو گزارش سیما بازنشر شده توسط «جوان آنلاین» می‌توان مشاهده کرد. به همین دلیل است که مخاطبان رسانه‌ها در داخل کشور امروزه برای آگاه شدن از وقایع، کمتر سراغ رسانه‌های حکومتی می‌روند و از شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های فارسی زبان خارج از کشور استفاده می‌کنند. تهی شدن رسانه‌های مرسوم داخل کشور، از کارکرد واقعه‌نگاری، بی‌اعتمادی به رسانه‌ها را در پی دارد و خسارت بزرگی است برای جامعه و حکومت. . آلمان در چنگ موج چهارم؛ گزارش تصویری تقویت تیم‌های سیار به دلیل عدم رضایت از چگونگی پیشرفت واکسیناسیون، دولت آلمان تصمیم گرفته‌ بار دیگر به راه‌هایی مانند استفاده از تیم‌های سیار برای این منظود رو بیاورد.