زنان، خشونت و قدرت ... و عشق | DW | 24.11.2020

24/11/2020 05:20:00 ب.ظ

آیا میان تجاوز و سلطه‌جویی با 'عشق‌ورزی' ارتباطی هست؟ آیا ذهنيت اجتماعی بدون در نظر گرفتن چنین ارتباطی می‌تواند به انديشيدن درباره خشونت بر زنان بپردازد؟ شهلا شفیق، نویسنده و پژوهشگر، از جمله به این پرسش‌ها می‌پردازد.

خشونت علیه زنان, جنبش زنان ایران

آیا میان تجاوز و سلطه‌جویی با 'عشق‌ورزی' ارتباطی هست؟ آیا ذهنيت اجتماعی بدون در نظر گرفتن چنین ارتباطی می‌تواند به انديشيدن درباره خشونت بر زنان بپردازد؟ شهلا شفیق، نویسنده و پژوهشگر، از جمله به این پرسش‌ها می‌پردازد.

آیا میان تجاوز و سلطه‌جویی با 'عشق‌ورزی' ارتباطی هست؟ آیا ذهنيت اجتماعی بدون در نظر گرفتن چنین ارتباطی می‌تواند به انديشيدن درباره خشونت بر زنان بپردازد؟ شهلا شفیق، نویسنده و پژوهشگر، از جمله به این پرسش‌ها می‌پردازد.

زنان، خشونت و قدرت ... و عشقآیا میان تجاوز و سلطه‌جویی با"عشق‌ورزی" ارتباطی هست؟ آیا ذهنيت اجتماعی بدون در نظر گرفتن چنین ارتباطی می‌تواند به انديشيدن درباره خشونت بر زنان بپردازد؟ شهلا شفیق، نویسنده و پژوهشگر، از جمله به این پرسش‌ها می‌پردازد.

عکس نمادین استمفاهيم خشونت و رأفت عموما با هم سازگار نيستند. ذهن آدمی اين دو را در تقابل و تضاد می‌بیند. خشونت با خشم و نفرت و پس زدن جور در می‌آيد و نه با عشق و شفقت. پس بی‌جا نيست اگر مفهوم ميزوژینی Misogynie به معنای"نفرت از زن" که از يونان قديم می‌آيد در سخن گفتن از نفی برابری حقوقی زنان و پايمال کردن حقوق انسانی و آزادی آنان به کار می‌رود.

ادامه مطلب:
DW فارسی »

اختصاصی| بازدید میدانی وزیر کشور از مناطق آسیب‌دیده حوادث تروریستی زاهدان+ فیلم- اخبار سیستان و بلوچستان - اخبار استانها تسنیم | Tasnim

اخبار ایران و جهان را در خبرگزاری تسنیم بخوانید ادامه مطلب >>

چشم‌انداز زنان؛ ویژه برنامه روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنانجهان را نارنجی کن؛ این شعار سازمان ملل متحد برای توجه به موضوع خشونت علیه زنان است. بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانی از هر سه زن، حداقل یک نفر در معرض خشونت ...

«لایحه منع خشونت علیه زنان در ایران را اصلاح و تصویب کنید» | DW | 04.12.2020دیده‌بان حقوق بشر از حکومت ایران خواست ایرادات لایحه منع خشونت علیه زنان را اصلاح و هرچه سریع‌تر تصویب کند. این سازمان خواهان تعهد مقام‌های قضایی و اجرایی حکومت ایران به لغو قوانین تبعیض‌آمیز علیه زنان این کشور شد.

داستان‌های تلخ و واقعی؛ خشونت و زنان جامعه رنگین‌کمانی

ابتکارات کشورهای اروپایی برای مبارزه با خشونت علیه زنان و دخترانقربانیان خشونت‌ و بستگان آنها می‌توانند هر زمان لازم باشد داروخانه محل سکونت خود را از خشونتی که روی داده، مطلع کنند. وزارت کشور فرانسه به پلیس و ژاندارمری این کشور دستور داده که با هدف حمایت از قربانیان، به محض تماس داروخانه‌ها فورا مداخله کنند. بیچاره زنای پاریس! خیلی بد بخت و کتک خورن😿

از رومینا و فاطمه تا حدیث و سمیه؛ خشونت علیه زنان کی تمام می‌شود؟

دولت ایران لایحه‌ منع خشونت علیه زنان را پس از یک دهه اختلاف تصویب کرد\u0647\u06cc\u0623\u062a \u0648\u0632\u06cc\u0631\u0627\u0646 \u0627\u06cc\u0631\u0627\u0646 \u0631\u0648\u0632 \u06af\u0630\u0634\u062a\u0647 \u06f3 \u0698\u0627\u0646\u0648\u06cc\u0647 (\u06f1\u06f3\u062f\u06cc) \u0644\u0627\u06cc\u062d\u0647\u200c\u0627\u06cc \u0631\u0627 \u062f\u0631 \u062d\u0645\u0627\u06cc\u062a \u0627\u0632 \u0632\u0646\u0627\u0646 \u062f\u0631 \u0645\u0639\u0631\u0636 \u062e\u0634\u0648\u0646\u062a \u06cc\u0627 \u062e\u0634\u0648\u0646\u062a \u062f\u06cc\u062f\u0647 \u062a\u0635\u0648\u06cc\u0628 \u06a9\u0631\u062f \u06a9\u0647 \u0627\u0632 \u06f1\u06f0 \u0633\u0627\u0644 \u067e\u06cc\u0634 \u0632\u0645\u0632\u0645\u0647\u200c\u0647\u0627\u06cc \u062a\u062f\u0648\u06cc\u0646 \u0622\u0646 \u0634\u0646\u06cc\u062f\u0647 \u0634\u062f\u0647 \u0628\u0648\u062f. \n\n\n بهترین جکی بود که تو سال ۲۰۲۱ شنیدم اين رژيم زن ستيز بايد در تماميتش سرنگون شود و چنين خواهد شد مردم ايران اين نظام فاشيستى مذهبى را نميخواهند با چه زبونى بايد بگن كه شما بفهميد ، لايحه منع شكنجه و اعدام و حقوق بشر چى ؟ آزادى زندانيان سياسى چى ؟ين رژيم فاشيستى در ذاتش خشونت طلب است و غاصب حق حاكميت مردم ايران هـر وقت اين رژيم فاشيستى حق حاكميت مردم ايران را به رسميت شناخت و دستگهاهاى سركوب و اعدام و شكنجه را جمع كرد و تمامى زندانيان سياسى را آزاد كرد و آزادى احزاب و گروهها را داد و بساط اين شوراى خفتگان و نگهبان را جمع كرد و به مردم آزادى در پوشش و دينو عقيده را داد و بساط ولايت وقيح

دیدگاه زنان، خشونت و قدرت ..مراسم برگزاری روز بین‌المللی خشونت علیه زنان در میدان مونسترپلاتس شهر بن آلمان دیده‌بان حقوق بشر روز جمعه ۱۴ آذر (چهارم دسامبر) از مقام‌های جمهوری اسلامی خواست اشکالات موجود در لایحه منع خشونت علیه زنان را که سال‌هاست به تاخیر افتاده، رفع و آن را در مجلس این کشور تصویب کند.شایا گلدوست ۲۵ نوامبر از سال ۱۹۹۹ «روز جهانی مبارزه با انواع خشونت علیه زنان» نام‌گذاری شده است و تاکید بر مبارزه با انواع خشونت‌هایی دارد که زنان و دختران به واسطه هویت جنسیتی‌شان در جوامع مختلف به دلایل فرهنگی، اجتماعی، مذهبی، سیاسی، قانونی و… تجربه می‌کنند.

.. و عشق آیا میان تجاوز و سلطه‌جویی با"عشق‌ورزی" ارتباطی هست؟ آیا ذهنيت اجتماعی بدون در نظر گرفتن چنین ارتباطی می‌تواند به انديشيدن درباره خشونت بر زنان بپردازد؟ شهلا شفیق، نویسنده و پژوهشگر، از جمله به این پرسش‌ها می‌پردازد. دیده‌بان حقوق بشر از مقام‌های ایران خواسته تا به لغو قوانین تبعیض‌آمیزی متعهد شوند که زنان را در معرض این اقدامات جنایت‌بار و خشونت خانگی قرار می‌دهند . عکس نمادین است مفاهيم خشونت و رأفت عموما با هم سازگار نيستند. ذهن آدمی اين دو را در تقابل و تضاد می‌بیند. حال اگر این زنان رنگین‌کمانی عضوی از یک اقلیت دینی، مذهبی، قومی و یا سیاسی باشند فشار این تبعیض‌ها و خشونت‌ها چندین برابر می‌شود.

خشونت با خشم و نفرت و پس زدن جور در می‌آيد و نه با عشق و شفقت.» «در تصویب لایحه وقت تلف نکنید» دیده‌بان حقوق بشر به سخنان معصومه ابتکار، معاون رییس‌جمهور در امور زنان و خانواده نیز اشاره کرده که در تابستان امسال به خبرگزاری ایسنا گفته بود این لایحه به زودی به مجلس فرستاده می‌شود. پس بی‌جا نيست اگر مفهوم ميزوژینی Misogynie به معنای"نفرت از زن" که از يونان قديم می‌آيد در سخن گفتن از نفی برابری حقوقی زنان و پايمال کردن حقوق انسانی و آزادی آنان به کار می‌رود. اما در باب خشونت و نفرت، تامل در خشونت‌های جنسيتی به مشاهده تناقضی عميق راه می‌برد. چرا که برای توجيه و مشروعيت بخشیدن به رسم و رسوم  و قوانينی که به اين خشونت‌ها پا می‌دهند و ماندگاری آن را تأمین می‌کنند، در بسياری موارد پای عشق و عاطفه نیز به ميان می‌آيد. او به توجه عمومی رو به رشد در ایران پیرامون خشونت علیه زنان اشاره کرده و از مجلس خواسته است در تصویب این لایحه «وقت تلف» نکند. برای مثال، در توضيح دلايل و انگيزهٔ قتل‌های ناموسی، ختنه کردن زنان و ازدواج اجباری که به تجاوز لباس قانونی می‌پوشاند، سخن از عشق و مهر پدری، مادری  وهمسری می‌رود. معلمان و مسئولان مدرسه هم نه تنها حمایتی از من نمی‌کردند، حتی گاهی با بچه‌ها هم‌دست می‌شدند و بیشتر آزارم می‌دادند.

اما ريشه‌های اين هر سه پديده خشونت‌بار، در یکجا به هم می‌رسند: اراده اعمال سلطه بر زنان و به مالکيت در آوردن جسم و جان آنان به نام حفظ حریم و دوام خانواده. جان و جهان دختر و زن در اين ميان ارزشی ندارد؛ او مایملک مرد است. پس از این اقدام فاجعه‌بار و به فاصله کمی مقام‌های حکومت ایران تصویب لایحه‌ای ۵۱ ماده‌ای برای «حمایت از کودکان و نوجوانان» را تسریع کردند. و بسته به وضعیت فرهنگی و اجتماعی جامعه، گاه سربار و گاه سرمايه خانواده و طایفه و جامعه است. پيکر زن، همچون تمامی جانش، به جمع و جمعيتی تعلق دارد که در راس آن، مردان قرار گرفته‌اند: از پدر، برادر، عمو و.. به باور این وکلا لایحه «تبصره‌هایی مثبت مثل تشکیل کمیته ملی بین وزارتخانه‌ها برای طراحی راهبردها و هماهنگی پاسخ‌های دولتی به خشونت علیه زنان دارد». به علاوه از سوی جامعه زنان همان‌جنسیتی نیز به عنوان یک زن مورد پذیرش قرار نمی‌گرفتم و این امر خود عاملی برای اعمال خشونت‌های بیشتر بود.

. تا هم‌قبيله و هم‌محله و"هم"های دیگر. دویچه وله فارسی را در اینستاگرام دنبال کنید اين گونه همبودی که سایه سنگین‌اش تاريخی ديرينه دارد، همواره در خدمت نظمی سياسی بوده و هست؛ نظمی که در آن فرادستی مردان ستون فقرات نظام‌های خود کامه است؛ مردانی که خود تحت اقتدار تام فرمانروايانند بر زنان فرمان می‌رانند. با وجود این، لایحه نواقص زیادی دارد و از استانداردهای بین‌المللی دور است. در چنين نظامی، قدرت همپيوند شوهر و پدر و سرکردگان سياسی بدون محو کامل فردیت مستقل زنان  ميسر نمی‌شود. زنان به مثابه همسر و مادر و خواهر شايسته مهر و احترام قلمداد می‌شوند، در مقام معشوق موضوع عشقی والا قرار می‌گيرند و همچون متاع و متعه سخت ميل برانگيزند و پر خريدار. احساس پوچی می‌کنم و ترجیح می‌دهم که بیشتر تنها باشم.

اما هر گاه  اراده کنند از چهارچوب اين نقش‌ها بيرون روند و بودن و شدن خويش را  خود نقش بزنند موجوداتی مشکوک، خودخواه، خطرناک، ديوانه‌صفت و فتنه‌گر نمودار می‌شوند. نکته مهم دیگر این‌که مجازات اجباری برای تجاوز حکم اعدام است که می‌تواند زنان را از گزارش تجاوز باز دارد . هم از اين روست که دستيابی زنان به آزادی و خودتعيينی، با دست بردن به ريشه‌های نظام جان‌سخت سلطه، که مرد و زن با آن الفتی ديرينه دارند، مقاومت‌های سختی را برمی‌انگيزد. ​​شهلا شفیق، جامعه‌شناس و نویسنده ساکن فرانسه در سال ۱۹۷۵، طی مباحثات جنجالی که پيرامون قانون حق زنان برای سقط جنين در فرانسه به راه افتاد، وزير بهداشت وقت، خانم سيمون ويل، شخصيت سياسی اجتماعی گرانقدری که اخيرا با انتقال پیکرش به پانتئون به جاودانگان نامدار فرانسه پیوست، آماج تندترين حملات قرار گرفت. طی بحث‌های جنجالی که در مجلس ملی به راه افتاد، مخالفان تصويب اين قانون که بسياریشان ازهمان جريانات دست راست معتدل می‌آمدند که خود خانم ويل به آن متعلق بود، در مخالفت‌های خود تا آنجا پيش رفتند که سقط جنين زنان را با نسل‌کشی نازی‌ها مقايسه کردند. منتقدین به این لایحه تاکید می‌کنند در قوانین ایران تعریف حقوقی مشخصی از «اقدامات منافی عفت» وجود ندارد و قضات آن را به شکلی تفسیر کرده‌اند که «شامل روابط جنسی توافقی بدون مقاربت و روابط همجنس‌گرایانه می‌شود و آنها را جرم تلقی می‌کند» . خشونت چنين حملاتی وقتی بهتر نمودار می‌شود که به ياد آوريم سيمون ويل خود از جان‌به‌دربردگان اين نسل‌کشی تاریخی بود و مادر و پدر و برادرش از جمله قربانيان اين جنايت بزرگ بودند.» متاسفانه در سال جاری شاهد چندین قتل به اصلاح ناموسی زنان و دختران از سوی پدر، همسر، پارتنر و اعضای خانواده در ایران بودیم، اما آمار دقیقی از قتل‌های خانوادگی، تجاوز‌ها و تعرض‌ به ترنس‌ها و زنان رنگین‌کمانی در ایران وجود ندارد.

نکتهٔ قابل تامل ديگر اما در اين مثال، اينهمانی سقط جنين و جنايت است که زنانی را که به اين اقدام دست می‌يازند با قاتلان برابر می‌کند. از ورای چنين تصويری که امروز هم به اشکال گوناگون در گوشه و کنار جهان در تبليغات عليه حق سقط جنين به ميان می‌آيد، اين زنان موجوداتی بی‌عاطفه و ستمگر قلمداد می‌شوند که صرفا برای اميال خويش دست به کشتن می‌زنند. اما لایحه این را هم می‌گوید که در پرونده‌هایی که پدر یا شوهر متهم است مقامات باید پرونده را برای یک ماه به میانجی‌گری ارجاع دهند و اگر حل نشد آن را به قوه قضاییه باز گردانند. زندگی آنها، شرايط تصميم‌گيری‌شان و دلايلی که برای سقط جنين دارند، ذره‌ای به حساب نمی‌آيد. چرا که برای"خوب" محسوب شدن، زن می‌بايست خويشتن را فدای نقش مادری سازد که عشق و ايثار بی قيد و شرط ذاتی آن شمرده می‌شود. در اين منظر زن به ارگانی برای بارگيری و شکمی برای زائيدن تقليل می‌يابد و هستی‌اش در خدمت بقا و دوام خانوادهٔ مقدس به مثابه بنیان جامعهٔ ولی‌مدار هزینه می‌شود. هم‌چنین «دوره میانجی‌گری می‌تواند موانع بیشتری در راه کسب حفاظت فوری برای قربانیان خشونت خانگی از طریق حکم حفاظت ایجاد کند».

اين‌همه، سلسله مراتبی را در مناسبات جنسيتی رقم می‌زند که روابط عاشقانه را هم دستخوش مناسبات قدرت می‌کند. به کانال دویچه وله فارسی در تلگرام بپیوندید در رمان"سرگذشت نديمه" که سريال پر طرفداری هم از آن ساخته شده، مارگارت ات‌وود، نتايج تباه‌ساز اتوپيای بازگشت به نظم اخلاقی مردسالار را برای نجات خانوادهٔ مقدس به تصوير می‌کشد: گروهی خشک‌انديش که پيرو مذهبی مدعی استقرار نظم مقدس روی زمين‌اند و آزادی را منشا فساد می‌بينند، حکومت را در دست می‌گيرند. به نام اصول و ارزش‌های مقدس، برابری زن و مرد را ملغا می‌کنند و روابط عشق‌ورزانه را ممنوع می‌سازند تا زوج‌های متعلق به طبقه حاکم، به دور از هر وسوسه، به اجرای قوانين بپردازند. گزارش تجاوز مساوی است با پیگرد و مجازات زن ایراد دیگری که به این لایحه وارد است این است که «در بعضی قوانین تبعیض‌آمیز مثل قوانین احوال شخصیه تغییری ایجاد نمی‌کند». پس برای تداوم نسل، زنان ديگر را به بردگی می‌گيرند تا به شکم‌های اجاره‌ای بدل شوند. حديث زوال عشق و مسخ آدميت در مناسبات قدرت.

ناکجاآبادی که در اين داستان تخيلی تصوير شده، به واقع درونمايهٔ آرمانیِ پروپاگاندای جنبش‌های نومحافظه‌کار عصر ماست که عموما مستقيم و غيرمستقيم در پیوند با ايدئولوژی‌های سياسی ـ مذهبی، رشد و توسعهٔ نگران‌کننده‌ای دارند. دیده‌بان حقوق بشر گفته است ایران در میان کمتر از ۵۰ کشوری است که قوانین خشونت خانگی مشخصی ندارند. از آمريکای شمالی و جنوبی تا اروپا و آسيا، اين ايدئولوژی‌ها چه بر پايهٔ اسلاميسم شکل گرفته باشند و چه آبشخورشان افراطی‌گری مسيحی و يهودی و يا ديگر مذاهب باشد، در ستيز با آزادی زنان و آزادی حقوق جنسی و جنسيتی توافق دارند، شديدا با اختيار زنان بر بدن خويش عناد می‌ورزند و يک‌صدا هر رابطه‌ای را که خارج از چهارچوب مدل خانوادگی مورد نظر آنان شکل گيرد، و نيز هر پيوندی را که همخوان با معيار دگرجنس‌گرایی نباشد، طرد و محکوم می‌کنند. در متن بحران‌های اجتماعی و سياسی فزاينده، اين جريانات نومحافظه‌کار، بازگشت به نظم اخلاقیِ پدرسالار را به عنوان تنها راه رسيدن به امنيت و احيای ارزش‌های خانوادهٔ همبسته تبليغ می‌کنند. دريغا متاعشان در ميان مردان و نيز زنان کم‌خريدار نيست.» در همین زمینه:. چرا که زنانگی واکسنی بر ضد سلطه و تبعيض و خشونت نيست.

جمهوری اسلامی ايران اما اين نظم را با بهره‌گيری از امکانات وسيع مالی و انسانی (بسيج توده‌ای به نام مذهب) به اجرا درآورده است تا جامعه اسلامی آرمانی خود را بنا کند. حکمروايان اين نظام با اين ادعا که دمکراسی‌های غربی با آزادی دادن به"زن‌ها" بنيان‌های خانوادهٔ مقدس را متلاشی کرده‌اند و زنان و مردان و جامعه را به فساد کشانيده‌اند، پندار ارائه الگوئی اصلح برای مسلمانان و بديلی راه‌گشا برای کل بشريت را در سر داشته‌اند. پس با تکيه بر قانون شرع مناسبات زنان و مردان را طوری مهندسی کرده‌اند که از اختلاط نامحرمان جلوگيری شود. با حجاب اجباری و ترفندهای پوچ جداسازی زن و مرد در فضاهای عمومی، به ديوارکشی جنسيتی کمر بسته‌اند. برای عشق‌های ممنوع مجازات‌های سنگين وضع کرده‌اند.

معاشرت و زندگی مشترک بدون ازدواج ميان دو انسان عاقل و بالغ را گناه، و بنابراین جرم دانسته‌اند. اما شوهردادن به زور دختربچه‌ها را مباح و قانونی شمرده‌اند تا آنان را رسما در معرض تجاوز مردان قرار دهند. علاوه بر این، به بهانهٔ جلوگيری از گناه، چندهمسری و فحشای صيغه را رواج داده‌اند. بلبشویی از تناقض‌های رياکارانه که بر فساد، لباس زهد و تقوی می‌پوشاند، و در یک کلام، عشق را ممنوع و تجاوز را مشروع می‌کند. در چنين فضایی، با وجود مقاومت زنان و مردانی که به الگوی مسلط تن نمی‌دهند، و با وجود همه تلاش‌هایی که کنشگران پيشرو حقوق انسانی و آزادی زنان  تحت فشار و سرکوب به خرج می‌دهند، به سختی می‌توان اميدوار بود که ذهنيت اجتماعی امکان يابد به پرسشگری و انديشيدن دربارهٔ خشونت بر زنان بنشيند.

چرا که پايه‌های بنيانی چنين پرسشگری بر تمايز گذاشتن آشکار ميان عشق‌ورزی و سلطه‌گری و تجاوز است. *  مطالب منتشر شده در صفحه"دیدگاه" الزاما بازتاب‌دهنده نظر دویچه‌وله فارسی نیست. تاریخ .