جنبش دانشجویی ایران در دهه نود؛ از سرکوب در دولت احمدی نژاد تا اولویت خوابگاه در دولت روحانی

08/12/2019 03:28:00 ب.ظ

جنبش دانشجویی ایران در دهه نود؛ از سرکوب در دولت اول احمدی نژاد تا اولویت خوابگاه در دولت دوم روحانی

جنبش دانشجویی ایران در دهه نود؛ از سرکوب در دولت اول احمدی نژاد تا اولویت خوابگاه در دولت دوم روحانی

جنبش دانشجویی ایران دهه نود خورشیدی را بر خلاف دهه هشتاد در شرایط سرکوب شدگی شدید آغاز کرد. سرکوب های پس از اعتراضات انتخاباتی ۸۸ که گرچه کم و بیش تمامی جامعه مدنی و نیز جامعه سیاسی را دربرگرفته بود اما درباره نهاد دانشگاه با شدت و حدت دوچندان عمل میکرد. از سوی دیگر سرکوب نهاد دانشگاه بر خلاف سایر لایه های جامعه مدنی نه پس از هشتاد و هشت بلکه در واقع از نیمه آن دهه و با به قدرت رسیدن محمود احمدی نژاد شروع شده بود.

همچنین در طول نیمه دوم دهه هشتاد گرایش راهبردی جدیدی نیز در جنبش دانشجویی علاوه بر صنفی گرایی شکل گرفته بود که از سویی با صنفی گرایی به مفهوم کنش معطوف به مطالبات مطلقا غیرسیاسی دانشجویان چون وضعیت غذا و خوابگاه و ... مرزبندی داشت و از سوی دیگر با کنش سیاسی دانشجویی به شکلی که در نیمه نخست دهه ۸۰ به عنوان الگوی غالب رفتار سیاسی در میان فعالان دانشجویی شکل گرفته و عموما کارکرد سیاسی در قد و قامت احزاب سیاسی اپوزیسیون را تجویز میکرد نیز مرزبندی میکرد.

حق نشر عکسدر نبود انجمن های اسلامی و سایر تشکل های دانشجویی، از نیمه دهه نود شوراهای صنفی رونق میگیرند و کم و بیش تا سال ۹۶ نیز از حاشیه امنیتی قابل توجهی برخوردار میشوند اما گرایش دانشجویان چپ گرا به فعالیت صنفی به آن معنایی که در ادبیات سندیکالیستی وجود دارد و ورود این گرایش فکری به شوراهای صنفی اتفاقی است که حاکمیت آن را پیش بینی نکرده بود

ادامه مطلب:
BBC NEWS فارسی »

یک‌هفته پس از جان‌ باختن مهسا‌ امینی؛ پلوسی: «صدای شجاعانه مردم ایران در سراسر جهان شنیده شد»

همزمان سپاه پاسداران اعتراض‌ها را «توطئه دشمن» دانسته و از لزوم برخورد قوه قضائیه با «عوامل و گردانندگان» تظاهرات‌های خیابانی خبر داده است. منابع مختلف داخلی تاکنون بازداشت ده‌ها شهروند از جمله چندین فعال و خبرنگار را تائید کرده اند. ادامه مطلب >>

مذاکرات آمریکا و طالبان پس از سه ماه وقفه در دوحه از سر گرفته شد\u06cc\u06a9 \u0645\u0646\u0628\u0639 \u0622\u0645\u0631\u06cc\u06a9\u0627\u06cc\u06cc \u0628\u0647 \u062e\u0628\u0631\u06af\u0632\u0627\u0631\u06cc \u0641\u0631\u0627\u0646\u0633\u0647 \u06af\u0641\u062a \u06a9\u0647 \u0645\u0630\u0627\u06a9\u0631\u0627\u062a \u0648\u0627\u0634\u0646\u06af\u062a\u0646 \u0628\u0627 \u0637\u0627\u0644\u0628\u0627\u0646 \u062f\u0631 \u062f\u0648\u062d\u0647 \u0642\u0637\u0631 \u067e\u0633 \u0627\u0632 \u062a\u0648\u0642\u0641\u06cc \u0633\u0647 \u0645\u0627\u0647\u0647 \u0631\u0648\u0632 \u0634\u0646\u0628\u0647 \u0647\u0641\u062a \u062f\u0633\u0627\u0645\u0628\u0631 (\u06f1\u06f6 \u0622\u0630\u0631) \u0628\u0647\u200c\u0637\u0648\u0631 \u0631\u0633\u0645\u06cc \u0627\u0632 \u0633\u0631 \u06af\u0631\u0641\u062a\u0647 \u0634\u062f.\n

دنیزلی بعد از اخراج از تراکتورسازی: در اتوبوس تیم می‌خوابیدم!دنیزلی بعد از اخراج از تراکتورسازی: *مجبور بودم خیلی از مواقع در اتوبوس تیم بخوابم! *از نظر روحی خسته شده بودم *می‌خواستم قبل‌تر از این از تیم جدا شوم ولی مدیریت این اجازه را به من نداد

سنانور رابرت منندز از آزادی ژیو وانگ از زندان ایران استقبال کرد🔺 سنانور رابرت منندز از آزادی ژیو_وانگ از زندان ایران استقبال کرد ⚡️سناتور دموکرات و عضو ارشد کمیته روابط خارجی سنا، رابرت منندز، با صدور بیانیه‌ای از آزادی ژیو وانگ شهروند آمریکایی چینی‌تبار از زندان ایران استقبال کرد.

ترامپ پس از آزادی «ژیو وانگ» از ایران: به تلاش‌مان برای آزادی بقیه ادامه می‌دهیمرئیس جمهوری ایالات متحده آمریکا روز شنبه در نخستین واکنش پس از آزادی «ژیو وانگ» آمریکایی زندانی در کیرم دهنت

اردوغان: تنها پس از درخواست ملت سوریه از این کشور خارج می‌شویمرییس‌جمهور ترکیه: از سوریه خارج نخواهیم شد مگر در صورتی که ملت این کشور با قدردانی از ما بگویند که باید اکنون از کشورمان خارج شوید トルコは衰退が決まっているので、まったく興味がわかない。 Suriye halkı adına teşekkür Kaybol خاورمیانه نگو بلکه تیمارستان باید گفت

پنج تروریست پ.ک.ک در استان موش ترکیه از پای درآمدندنیروهای ژاندارمری ترکیه در استان موش طی عملیاتی در منطقه شنیایلا 5 تروریست پ.ک.ک از پای درآوردند. - خبرگزاری آناتولی

سرکوبی که به صورت همزمان و موازی با دو پروژه اخراج و محروم از تحصیل سازی فعالان دانشجویی از سویی و تعلیق و انحلال نهادهای دانشجویی سیاسی به ویژه انجمنهای اسلامی از سال ۸۵ به بعد پیش رفته بود.Aa یک منبع آمریکایی به خبرگزاری فرانسه گفت که مذاکرات واشنگتن با طالبان در دوحه قطر پس از توقفی سه ماهه روز شنبه هفت دسامبر (۱۶ آذر) به‌طور رسمی از سر گرفته شد.به گزارش ایسنا و به نقل از ntvspor، مصطفی دنیزلی پس از توافق با مالک و مدیرعامل باشگاه تراکتور از این تیم جدا شد.نظرات بیشتر آذر ۱۵, ۱۳۹۸ داگ لمبرن، عضو کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان: رژیم ایران پولی را که باید برای مردم ایران استفاده شود، صرف آتش‌‌افروزی در منطقه می‌کند داگ لِمبُرن؛ عضو جمهوریخواه کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان دیدگاهش را پیرامون مقابله با دخالت‌های جمهوری اسلامی ایران در منطقه، ضرورت تمدید تحریم‌های تسلیحاتی علیه تهران در شورای امنیت سازمان ملل متحد، همراهی با اعتراضات مردمی در ایران و مقابله با برنامه اتمی نظامی ایران مطرح کرد .

در چنین شرایطی و در حالیکه اکثر فعالان دانشجویی شناخته شده در دوره محمود احمدی نژاد یا مجبور به خروج از کشور شده و یا در زندان به سر میبردند ؛ نهادهای دانشجویی سیاسی نیز عموما منحل و یا دستکم تعلیق شده بودند جنبش دانشجویی پای به دهه نود گذاشت. این در حالی بود که سنخ کنش دانشجویی صنفی گرا کم و بیش از مصونیت بیشتری برخوردار بود و گمان میرفت با سرکوب کمتری مواجه شود. انتظار می‌رود که با شروع دوباره مذاکرات، راه گفت‌وگوی مستقیم بین طالبان و دولت افغانستان نیز هموار شود و توافق صلح احتمالی بتواند به جنگ ۱۸ ساله داخلی پایان دهد. همچنین در طول نیمه دوم دهه هشتاد گرایش راهبردی جدیدی نیز در جنبش دانشجویی علاوه بر صنفی گرایی شکل گرفته بود که از سویی با صنفی گرایی به مفهوم کنش معطوف به مطالبات مطلقا غیرسیاسی دانشجویان چون وضعیت غذا و خوابگاه و . تیم دو بازی عقب افتاده دارد و در صورتی که بتواند این بازی‌ها را با برد به پایان برساند در بین تیم‌های بالای جدول قرار می‌گیرد.. مذاکرات این دوره بر کاهش خشونت‌ها در افغانستان متمرکز است که در نهایت به مذاکرات بین‌ افغان‌ها و آتش‌بس منتهی می‌شود.. آنها پولی را که به سختی به دست آمده و باید برای بهبود زندگی مردم ایران استفاده شود، صرف آتش‌‌افروزی، خشونت، و ویرانی در کشورهای دیگر می‌کنند و این وضعیت غم‌انگیزی است.

مرزبندی داشت و از سوی دیگر با کنش سیاسی دانشجویی به شکلی که در نیمه نخست دهه ۸۰ به عنوان الگوی غالب رفتار سیاسی در میان فعالان دانشجویی شکل گرفته و عموما کارکرد سیاسی در قد و قامت احزاب سیاسی اپوزیسیون را تجویز میکرد نیز مرزبندی میکرد. مذاکرات این دوره بر کاهش خشونت‌ها در افغانستان متمرکز است که در نهایت به مذاکرات بین‌ افغان‌ها و آتش‌بس منتهی می‌شود. دنیزلی در ۱۱ بازی که روی نیمکت تراکتور نشست توانست ۵ برد، ۳ تساوی و ۳ ساخت کسب کند و با ۱۸ امتیاز کار خود را قبل از پایان نیم فصل در این تیم به پایان ببرد. راهبرد سومی که شاید بتوان از آن در مقابل راهبرد"کنش معطوف به جامعه آزاد" به راهبرد"کنش معطوف به آکادمی آزاد" تعبیر کرد. راهبردی که عمدتا حول مطالباتی چون حق تحصیل ، مخالفت با بازنشستگی و اخراج اساتید منتقد ، دفاع از ساحت علوم انسانی در برابر پروژه اسلامی سازی علوم انسانی و انتقاد از افت کیفیت آموزش در نهاد آکادمی شکل گرفت و احتمالا بتوان"شورای دفاع از حق تحصیل" را به عنوان مهمترین دستاورد نهادی آن برشمرد. به گفتۀ شاهین، در این نشست، انس حقانی که حدود یک ماه پیش با دو گروگان آمریکایی و استرالیایی مبادله شد نیز حضور داشت. حق نشر عکس ugc Image caption در نبود انجمن های اسلامی و سایر تشکل های دانشجویی، از نیمه دهه نود شوراهای صنفی رونق میگیرند و کم و بیش تا سال ۹۶ نیز از حاشیه امنیتی قابل توجهی برخوردار میشوند اما گرایش دانشجویان چپ گرا به فعالیت صنفی به آن معنایی که در ادبیات سندیکالیستی وجود دارد و ورود این گرایش فکری به شوراهای صنفی اتفاقی است که حاکمیت آن را پیش بینی نکرده بود ۲- در شرایط امتناع کنش سیاسی معطوف به جامعه باز، این دو سنخ راهبرد صنفی گرایی و آکادمی گرایی بود که حیات حوزه عمومی دانشگاه ایرانی در دهه نود را در دست گرفت. در این فضا جنبش دانشجویی نه همانند دهه هفتاد به مثابه پیاده نظام انتخاباتی احزاب چپ خط امام و سپس اصلاح طلب فعالیتش را سامان میداد و نه همانند دهه ۸۰ خود در قامت احزاب و در رقابت با آنها ظاهر میشد. دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا هفته گذشته در جریان یک دیدار غیرمنتظره از پایگاه نظامی آمریکا در افغانستان گفت که طالبان خواهان توافق است. به نظر من، اگر ایران اموالی مانند کشتی‌ها یا تاسیسات نفتی یکی از دوستان یا هم‌‌پیمانان ما را منهدم کند، ما باید واکنش بسیار شدیدی نشان دهیم و به هم‌پیمانان‌مان کمک کنیم.

سال ۹۲ زمانی که فعالان دانشجویی زندانی دیگر با گذشت ۴ سال از اعتراضات انتخاباتیی ۸۸ کم کم آزاد میشدند همچنین زمانی فرارسید که راهبرد آکادمی آزاد بار دیگر مطالبات خود را از طریق مکانیسم انتخابات و تاثیرگذاری بر ساختار قدرت مسلط از این طریق پیگیری کند. در بهار ۹۲ هم حسن روحانی و هم محمدرضا عارف با پر رنگ ساختن بحث دانشجویان ستاره دار و وعده رفع محرومیت از تحصیل آن ها، همچنین وعده بازگشت اساتید اخراجی و نیز احیای تشکلهای دانشجویی توانستند گامهای بلندی به سوی جامعه دانشگاهی بردارند. بیشتر بخوانید: خلیل‌زاد در کابل و دوحه؛ آمریکا پس از چراغ سبز ترامپ مذاکره با طالبان را از سر می‌گیرد وی همچنین دو روز پیش به کابل رفت و با مقام‌های حکومت افغانستان و شماری از چهره‌های سیاسی درباره روند صلح گفت‌وگو کرد. هر چند نهایتا این حسن روحانی بود که با حمله قاطع به قالیباف به بهانه اراده معطوف به سرکوب او درباره تشکل سراسری و منحل شده دانشجویی - دفتر تحکیم وحدت- توانست شانس پیروزی خود را آنقدر افزایش دهد که محمدرضا عارف نیز به نفع او کنار رود و نهایتا این حسن روحانی باشد که بر صندلی ریاست جمهوری تکیه میزند. سال نخست ریاست جمهوری آقای روحانی گرچه با کشاکش او و مجلس تحت تسلط اصول گرایان در حوزه دانشگاه آغاز شد و به کنار گذاشتن چهره هایی چون محمدعلی نجفی و جعفر توفیقی از کورس وزارت علوم انجامید اما نهایتا با وزارت رضا فرجی دانا در آبان ۹۲ و تداوم آن به مدت یکسال ، این امکان فراهم گردید تا بخشی از مطالبات آکادمی گرایان چون بازگشت به تحصیل فعالان دانشجویی و احیای نهادهای دانشجویی تحقق یابد ؛ هر چند در نهایت هر دوی این مطالبات به دیوار سفت نهادهای امنیتی دولت از سویی و نهادهای انتصابی از دیگر سوی برخورد کرد و چندان امکان تحقق نیافت! مهمترین گامی که در پاییز ۹۲ و در این راستا برداشته شد تشکیل"شورای احیای انجمنهای اسلامی سراسر کشور" بود که در واقع به نوعی میتوانست جای دفتر تحکیم منحل شده را بگیرد و با احیای تشکلهای دانشجویی راهبرد آکادمی گرایی را به راهبرد جامعه محوری بازگرداند. با این حال اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان از اعلام آتش‌بس حمایت و آن را اولویت اصلی کابل پیش از شروع مذاکرات با شورشیان طالبان عنوان می‌کند. شورای احیا گرچه به ابتکار فعالان دانشجویی سابقی که عموما زمانی در ارکان شورای عمومی و یا شورای مرکزی دفتر تحکیم حضور داشتند و به عنوان چهره هایی میانه رو شناخته میشدند و کم و بیش گمان میرفت مورد اعتماد حاکمیت باشند ، شکل گرفت اما حتی همین شورا نیز نهایتا راه به جایی نبرد و پس از چند ماه کوشش عملا فعالیتش را متوقف کرد. اما به نظر من، اگر ما واکنش نیرومندانه‌تر و چشمگیرتری نشان می‌دادیم، پیام بهتری داده می‌شد.

در حوزه دانشجویان ستاره دار نیز اگرچه در سال نخست ریاست جمهوری حسن روحانی گامهای مثبتی در این راستا برداشته شد و حتی در سالهای بعد نیز تداوم یافت تا جاییکه فعالان دانشجویی بعضا زندان رفته نیز امکان ادامه تحصیل یافتند اما مکانیسم حذف فعالان منتقد بصورت بنیادی از بین نرفت و کماکان دانشجویان منتقد در طول سالهای دهه ۹۰ نیز ستاره دار و محروم از تحصیل شدند که لیست آن فقط در سال ۹۳ یعنی زمانی که نگارنده خود نیز برای بار دوم طعم ستاره داری را کشید بالغ بر ۳۲ دانشجوی دکترا و بیش از ۵۰ دانشجوی فوق لیسانس بود. آنچه در این زمینه مهم بود این است که مصوبات فراقانونی شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره"گزینش" به قوت خود باقی ماند و نهاد"هیئت مرکزی گزینش استاد و دانشجو" نیز به عنوان مرجع اصلی محروم سازی از تحصیل دانشجویان منتقد به کارکرد خویش در سرکوب آکادمی ادامه داد. حق نشر عکس Tasnim Image caption با برکناری رضا فرجی دانا توسط مجلس مجلس نهم و به وزارت رسیدن محمد فرهادی در ۲۵ آذر ۱۳۹۳ امید به تغییر در راستای آزادیهای آکادمیک که در وزارت فرجی دانا قوت گرفته بود رو به افول نهاد ۳- با برکناری رضا فرجی دانا توسط مجلس مجلس نهم و به وزارت رسیدن محمد فرهادی در ۲۵ آذر ۱۳۹۳ امید به تغییر در راستای آزادیهای آکادمیک که در وزارت فرجی دانا قوت گرفته بود رو به افول نهاد. فرهادی که با نزدیکی اش به اصولگرایان شناخته میشد و توانسته بود رای اعتماد آنان را در مجلس به دست آورد نه گشایشی در راستای آزادیهای آکادمیک رقم زد و نه فضای سیاسی دانشگاهها را بهبود بخشید. پروژه محروم سازی از تحصیل دانشجویان حتی در دانشگاهی چون علامه طباطبایی که ریاست حسین سلیمی بر آن در بادی امر بسیار امیدوار کننده جلوه کرده بود نیز ادامه یافت. من فکر می‌کنم که شورای امنیت باید تحریم تسلیحاتی ایران را تمدید کند تا رژیم ایران نتواند راهی برای خرید اسلحه، مثلا از روسیه، پیدا کند.

امید به احیای تشکلهای دانشجویی نیز کم و بیش منتفی شد. البته در این مقطع در حوزه نشریات دانشجویی گامهایی برای باز شدن فضا برداشته میشود که بویژه نشریات دانشجویی چپ گرا از رشد چشمگیری برخوردار میشوند که احتمالا بتوان از نشریه دانشجویی گام به عنوان برجسته ترین نشریه دانشجویی چپ گرای دهه ۹۰ یاد کرد. نشریه ای که نقش آن با نقش نشریه خاک برای چپ گرایان دهه ۸۰ و نشریاتی چون تلنگر و جمهوریت برای لیبرال های آن دهه قابل مقایسه است. محمد فرهادی اما هر چقدر در برابر آکادمی گرایان انعطاف ناپذیر است در برابر صنفی گرایان گشاده روست. او ترجیح میدهد و معتقد است که دانشجویان بجای کنش سیاسی حتی در سطح حداقلی و معطوف به آزادیهای آکادمیک باید به فکر غذای سلف و وضعیت خوابگاه خود باشند و در حوزه هایی پا نهند که مخاطرات سیاسی کمتری انتظارشان را میکشد. آیا شما نگران هستید؟ دولت آمریکا باید در این زمینه چه کار کند؟ لمبرن: خوب، من خیلی از این بابت نگران هستم.

به این ترتیب در نبود انجمن های اسلامی و سایر تشکل های دانشجویی، از نیمه دهه نود شوراهای صنفی رونق میگیرند و کم و بیش تا سال ۹۶ نیز از حاشیه امنیتی قابل توجهی برخوردار میشوند اما گرایش دانشجویان چپ گرا به فعالیت صنفی به آن معنایی که در ادبیات سندیکالیستی وجود دارد و ورود این گرایش فکری به شوراهای صنفی اتفاقی است که حاکمیت آن را پیش بینی نکرده بود. بیشتر بخوانید: .