جنبش دانشجویی ایران در دهه نود؛ از سرکوب در دولت احمدی نژاد تا اولویت خوابگاه در دولت روحانی

جنبش دانشجویی ایران در دهه نود؛ از سرکوب در دولت اول احمدی نژاد تا اولویت خوابگاه در دولت دوم روحانی

08/12/2019 03:28:00 ب.ظ

جنبش دانشجویی ایران در دهه نود؛ از سرکوب در دولت اول احمدی نژاد تا اولویت خوابگاه در دولت دوم روحانی

جنبش دانشجویی ایران دهه نود خورشیدی را بر خلاف دهه هشتاد در شرایط سرکوب شدگی شدید آغاز کرد. سرکوب های پس از اعتراضات انتخاباتی ۸۸ که گرچه کم و بیش تمامی جامعه مدنی و نیز جامعه سیاسی را دربرگرفته بود اما درباره نهاد دانشگاه با شدت و حدت دوچندان عمل میکرد. از سوی دیگر سرکوب نهاد دانشگاه بر خلاف سایر لایه های جامعه مدنی نه پس از هشتاد و هشت بلکه در واقع از نیمه آن دهه و با به قدرت رسیدن محمود احمدی نژاد شروع شده بود.

در چنین شرایطی و در حالیکه اکثر فعالان دانشجویی شناخته شده در دوره محمود احمدی نژاد یا مجبور به خروج از کشور شده و یا در زندان به سر میبردند ؛ نهادهای دانشجویی سیاسی نیز عموما منحل و یا دستکم تعلیق شده بودند جنبش دانشجویی پای به دهه نود گذاشت.این در حالی بود که سنخ کنش دانشجویی صنفی گرا کم و بیش از مصونیت بیشتری برخوردار بود و گمان میرفت با سرکوب کمتری مواجه شود.

عراق: لوح گیلگمش را از واشنگتن دریافت کردیم | DW | 03.08.2021 «حوادث مرموز در خلیج فارس؛ ربایش احتمالی یک نفتکش و از دست رفتن کنترل سکان چند کشتی دیگر» حمله به کشتی اسرائیلی؛ اتحادیه اروپا و ناتو هم ایران را محکوم کردند | DW | 03.08.2021

همچنین در طول نیمه دوم دهه هشتاد گرایش راهبردی جدیدی نیز در جنبش دانشجویی علاوه بر صنفی گرایی شکل گرفته بود که از سویی با صنفی گرایی به مفهوم کنش معطوف به مطالبات مطلقا غیرسیاسی دانشجویان چون وضعیت غذا و خوابگاه و ... مرزبندی داشت و از سوی دیگر با کنش سیاسی دانشجویی به شکلی که در نیمه نخست دهه ۸۰ به عنوان الگوی غالب رفتار سیاسی در میان فعالان دانشجویی شکل گرفته و عموما کارکرد سیاسی در قد و قامت احزاب سیاسی اپوزیسیون را تجویز میکرد نیز مرزبندی میکرد.

راهبرد سومی که شاید بتوان از آن در مقابل راهبرد"کنش معطوف به جامعه آزاد" به راهبرد"کنش معطوف به آکادمی آزاد" تعبیر کرد.راهبردی که عمدتا حول مطالباتی چون حق تحصیل ، مخالفت با بازنشستگی و اخراج اساتید منتقد ، دفاع از ساحت علوم انسانی در برابر پروژه اسلامی سازی علوم انسانی و انتقاد از افت کیفیت آموزش در نهاد آکادمی شکل گرفت و احتمالا بتوان"شورای دفاع از حق تحصیل" را به عنوان مهمترین دستاورد نهادی آن برشمرد. headtopics.com

حق نشر عکسugcImage captionدر نبود انجمن های اسلامی و سایر تشکل های دانشجویی، از نیمه دهه نود شوراهای صنفی رونق میگیرند و کم و بیش تا سال ۹۶ نیز از حاشیه امنیتی قابل توجهی برخوردار میشوند اما گرایش دانشجویان چپ گرا به فعالیت صنفی به آن معنایی که در ادبیات سندیکالیستی وجود دارد و ورود این گرایش فکری به شوراهای صنفی اتفاقی است که حاکمیت آن را پیش بینی نکرده بود

۲- در شرایط امتناع کنش سیاسی معطوف به جامعه باز، این دو سنخ راهبرد صنفی گرایی و آکادمی گرایی بود که حیات حوزه عمومی دانشگاه ایرانی در دهه نود را در دست گرفت. در این فضا جنبش دانشجویی نه همانند دهه هفتاد به مثابه پیاده نظام انتخاباتی احزاب چپ خط امام و سپس اصلاح طلب فعالیتش را سامان میداد و نه همانند دهه ۸۰ خود در قامت احزاب و در رقابت با آنها ظاهر میشد.

سال ۹۲ زمانی که فعالان دانشجویی زندانی دیگر با گذشت ۴ سال از اعتراضات انتخاباتیی ۸۸ کم کم آزاد میشدند همچنین زمانی فرارسید که راهبرد آکادمی آزاد بار دیگر مطالبات خود را از طریق مکانیسم انتخابات و تاثیرگذاری بر ساختار قدرت مسلط از این طریق پیگیری کند.در بهار ۹۲ هم حسن روحانی و هم محمدرضا عارف با پر رنگ ساختن بحث دانشجویان ستاره دار و وعده رفع محرومیت از تحصیل آن ها، همچنین وعده بازگشت اساتید اخراجی و نیز احیای تشکلهای دانشجویی توانستند گامهای بلندی به سوی جامعه دانشگاهی بردارند. هر چند نهایتا این حسن روحانی بود که با حمله قاطع به قالیباف به بهانه اراده معطوف به سرکوب او درباره تشکل سراسری و منحل شده دانشجویی - دفتر تحکیم وحدت- توانست شانس پیروزی خود را آنقدر افزایش دهد که محمدرضا عارف نیز به نفع او کنار رود و نهایتا این حسن روحانی باشد که بر صندلی ریاست جمهوری تکیه میزند.

سال نخست ریاست جمهوری آقای روحانی گرچه با کشاکش او و مجلس تحت تسلط اصول گرایان در حوزه دانشگاه آغاز شد و به کنار گذاشتن چهره هایی چون محمدعلی نجفی و جعفر توفیقی از کورس وزارت علوم انجامید اما نهایتا با وزارت رضا فرجی دانا در آبان ۹۲ و تداوم آن به مدت یکسال ، این امکان فراهم گردید تا بخشی از مطالبات آکادمی گرایان چون بازگشت به تحصیل فعالان دانشجویی و احیای نهادهای دانشجویی تحقق یابد ؛ هر چند در نهایت هر دوی این مطالبات به دیوار سفت نهادهای امنیتی دولت از سویی و نهادهای انتصابی از دیگر سوی برخورد کرد و چندان امکان تحقق نیافت! headtopics.com

شناسایی سه مبتلا به گونه دلتا در ووهان؛ همه ساکنان تست کووید می‌دهند موفقیت کشتی فرنگی ایران؛ دستیابی به ۲ مدال المپیک | DW | 03.08.2021 تعطیلی دو هفته‌ای فعلا منتفی است

مهمترین گامی که در پاییز ۹۲ و در این راستا برداشته شد تشکیل"شورای احیای انجمنهای اسلامی سراسر کشور" بود که در واقع به نوعی میتوانست جای دفتر تحکیم منحل شده را بگیرد و با احیای تشکلهای دانشجویی راهبرد آکادمی گرایی را به راهبرد جامعه محوری بازگرداند.

شورای احیا گرچه به ابتکار فعالان دانشجویی سابقی که عموما زمانی در ارکان شورای عمومی و یا شورای مرکزی دفتر تحکیم حضور داشتند و به عنوان چهره هایی میانه رو شناخته میشدند و کم و بیش گمان میرفت مورد اعتماد حاکمیت باشند ، شکل گرفت اما حتی همین شورا نیز نهایتا راه به جایی نبرد و پس از چند ماه کوشش عملا فعالیتش را متوقف کرد.

در حوزه دانشجویان ستاره دار نیز اگرچه در سال نخست ریاست جمهوری حسن روحانی گامهای مثبتی در این راستا برداشته شد و حتی در سالهای بعد نیز تداوم یافت تا جاییکه فعالان دانشجویی بعضا زندان رفته نیز امکان ادامه تحصیل یافتند اما مکانیسم حذف فعالان منتقد بصورت بنیادی از بین نرفت و کماکان دانشجویان منتقد در طول سالهای دهه ۹۰ نیز ستاره دار و محروم از تحصیل شدند که لیست آن فقط در سال ۹۳ یعنی زمانی که نگارنده خود نیز برای بار دوم طعم ستاره داری را کشید بالغ بر ۳۲ دانشجوی دکترا و بیش از ۵۰ دانشجوی فوق لیسانس بود.

آنچه در این زمینه مهم بود این است که مصوبات فراقانونی شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره"گزینش" به قوت خود باقی ماند و نهاد"هیئت مرکزی گزینش استاد و دانشجو" نیز به عنوان مرجع اصلی محروم سازی از تحصیل دانشجویان منتقد به کارکرد خویش در سرکوب آکادمی ادامه داد. headtopics.com

حق نشر عکسTasnimImage captionبا برکناری رضا فرجی دانا توسط مجلس مجلس نهم و به وزارت رسیدن محمد فرهادی در ۲۵ آذر ۱۳۹۳ امید به تغییر در راستای آزادیهای آکادمیک که در وزارت فرجی دانا قوت گرفته بود رو به افول نهاد۳- با برکناری رضا فرجی دانا توسط مجلس مجلس نهم و به وزارت رسیدن محمد فرهادی در ۲۵ آذر ۱۳۹۳ امید به تغییر در راستای آزادیهای آکادمیک که در وزارت فرجی دانا قوت گرفته بود رو به افول نهاد. فرهادی که با نزدیکی اش به اصولگرایان شناخته میشد و توانسته بود رای اعتماد آنان را در مجلس به دست آورد نه گشایشی در راستای آزادیهای آکادمیک رقم زد و نه فضای سیاسی دانشگاهها را بهبود بخشید.

پروژه محروم سازی از تحصیل دانشجویان حتی در دانشگاهی چون علامه طباطبایی که ریاست حسین سلیمی بر آن در بادی امر بسیار امیدوار کننده جلوه کرده بود نیز ادامه یافت. امید به احیای تشکلهای دانشجویی نیز کم و بیش منتفی شد.البته در این مقطع در حوزه نشریات دانشجویی گامهایی برای باز شدن فضا برداشته میشود که بویژه نشریات دانشجویی چپ گرا از رشد چشمگیری برخوردار میشوند که احتمالا بتوان از نشریه دانشجویی گام به عنوان برجسته ترین نشریه دانشجویی چپ گرای دهه ۹۰ یاد کرد. نشریه ای که نقش آن با نقش نشریه خاک برای چپ گرایان دهه ۸۰ و نشریاتی چون تلنگر و جمهوریت برای لیبرال های آن دهه قابل مقایسه است.

چشم‌انداز: حمله به نفتکش اسرائیلی و ربودن کشتی آسفالت پرنسس در نزدیکی امارات؛ آیا جنگی در راه است؟ Telegram: Instant View مراسم تنفیذ؛ خامنه‌ای از دشمنان گفت، رئیسی از بیگانگان | DW | 03.08.2021

محمد فرهادی اما هر چقدر در برابر آکادمی گرایان انعطاف ناپذیر است در برابر صنفی گرایان گشاده روست. او ترجیح میدهد و معتقد است که دانشجویان بجای کنش سیاسی حتی در سطح حداقلی و معطوف به آزادیهای آکادمیک باید به فکر غذای سلف و وضعیت خوابگاه خود باشند و در حوزه هایی پا نهند که مخاطرات سیاسی کمتری انتظارشان را میکشد.

به این ترتیب در نبود انجمن های اسلامی و سایر تشکل های دانشجویی، از نیمه دهه نود شوراهای صنفی رونق میگیرند و کم و بیش تا سال ۹۶ نیز از حاشیه امنیتی قابل توجهی برخوردار میشوند اما گرایش دانشجویان چپ گرا به فعالیت صنفی به آن معنایی که در ادبیات سندیکالیستی وجود دارد و ورود این گرایش فکری به شوراهای صنفی اتفاقی است که حاکمیت آن را پیش بینی نکرده بود.

ادامه مطلب: BBC NEWS فارسی »

چشم‌انداز: حمله به نفتکش اسرائیلی و ربودن کشتی آسفالت پرنسس در نزدیکی امارات؛ آیا جنگی در راه است؟

آسوشیتدپرس میگوید دست‌کم چهار کشتی در سواحل امارات متحده عربی هشدار داده‌اند که کنترل هدایتشان را از دست داده‌اند. منابع امنیتی به اسکای نیوز و رویترز گفته ا...

مذاکرات آمریکا و طالبان پس از سه ماه وقفه در دوحه از سر گرفته شد\u06cc\u06a9 \u0645\u0646\u0628\u0639 \u0622\u0645\u0631\u06cc\u06a9\u0627\u06cc\u06cc \u0628\u0647 \u062e\u0628\u0631\u06af\u0632\u0627\u0631\u06cc \u0641\u0631\u0627\u0646\u0633\u0647 \u06af\u0641\u062a \u06a9\u0647 \u0645\u0630\u0627\u06a9\u0631\u0627\u062a \u0648\u0627\u0634\u0646\u06af\u062a\u0646 \u0628\u0627 \u0637\u0627\u0644\u0628\u0627\u0646 \u062f\u0631 \u062f\u0648\u062d\u0647 \u0642\u0637\u0631 \u067e\u0633 \u0627\u0632 \u062a\u0648\u0642\u0641\u06cc \u0633\u0647 \u0645\u0627\u0647\u0647 \u0631\u0648\u0632 \u0634\u0646\u0628\u0647 \u0647\u0641\u062a \u062f\u0633\u0627\u0645\u0628\u0631 (\u06f1\u06f6 \u0622\u0630\u0631) \u0628\u0647\u200c\u0637\u0648\u0631 \u0631\u0633\u0645\u06cc \u0627\u0632 \u0633\u0631 \u06af\u0631\u0641\u062a\u0647 \u0634\u062f.\n

دنیزلی بعد از اخراج از تراکتورسازی: در اتوبوس تیم می‌خوابیدم!دنیزلی بعد از اخراج از تراکتورسازی: *مجبور بودم خیلی از مواقع در اتوبوس تیم بخوابم! *از نظر روحی خسته شده بودم *می‌خواستم قبل‌تر از این از تیم جدا شوم ولی مدیریت این اجازه را به من نداد

سنانور رابرت منندز از آزادی ژیو وانگ از زندان ایران استقبال کرد🔺 سنانور رابرت منندز از آزادی ژیو_وانگ از زندان ایران استقبال کرد ⚡️سناتور دموکرات و عضو ارشد کمیته روابط خارجی سنا، رابرت منندز، با صدور بیانیه‌ای از آزادی ژیو وانگ شهروند آمریکایی چینی‌تبار از زندان ایران استقبال کرد.

ترامپ پس از آزادی «ژیو وانگ» از ایران: به تلاش‌مان برای آزادی بقیه ادامه می‌دهیمرئیس جمهوری ایالات متحده آمریکا روز شنبه در نخستین واکنش پس از آزادی «ژیو وانگ» آمریکایی زندانی در کیرم دهنت

اردوغان: تنها پس از درخواست ملت سوریه از این کشور خارج می‌شویمرییس‌جمهور ترکیه: از سوریه خارج نخواهیم شد مگر در صورتی که ملت این کشور با قدردانی از ما بگویند که باید اکنون از کشورمان خارج شوید トルコは衰退が決まっているので、まったく興味がわかない。 Suriye halkı adına teşekkür Kaybol خاورمیانه نگو بلکه تیمارستان باید گفت

پنج تروریست پ.ک.ک در استان موش ترکیه از پای درآمدندنیروهای ژاندارمری ترکیه در استان موش طی عملیاتی در منطقه شنیایلا 5 تروریست پ.ک.ک از پای درآوردند. - خبرگزاری آناتولی