اولین نماد زنانه نسل آبی: نسلی که با پاشایی شروع شد و با سحر تداوم یافت

11/09/2019 03:18:00 ب.ظ

اولین نماد زنانه نسل آبی: نسلی که با پاشایی شروع شد و با سحر تداوم یافت

اولین نماد زنانه نسل آبی: نسلی که با پاشایی شروع شد و با سحر تداوم یافت

پس از تظاهرات دی ماه سال ۹۶ یادداشتی را درباه ظهور نسل آبی در ایران، A “Blue” Generation and

در آن یادداشت توضیح دادم که اولین ظهور اجتماعی نسل آبی در عرصه عمومی ایران- که اذهان را به خود ملتفت کرد- را شاید بتوان به درگذشت خواننده سی ساله ایرانی-مرتضی پاشایی- که نوامبر ۲۰۱۴ به دلیل ابتلا به سرطان درگذشت پیوند داد. خبر درگذشت او هزاران تن از جوانان ایرانی را برای تشییع جنازه به خیابان‌های تهران کشاند. برای چند روز، صدها جوان، اغلب زیر ۲۵ سال، در سراسر کشور گردهم آمدند و با آواز و روشن کردن شمع یاد او را گرامی می‌داشتند. پاشایی برای اغلب افرادی که در این جمعیت سنی قرار نمی‌گرفتند ناآشنا بود. ناظران در مقالاتی که در خصوص این حضور خیابانی غیرمنتظره نوشتند اذعان کردند که نه پاشایی را می‌شناختند و نه ترانه‌های او را گوش داده بودند، انجمن جامعه‌شناسی ایران میزگردی برگزار و جامعه شناسان سرشناس کشور را برای تحلیل محبوبیت ناشناخته یکی از اسطوره‌های جوانان دعوت کرد.

ادامه مطلب:
العربیه فارسی »

اعتراض‌های گسترده و سرکوب شدید در ایران؛ شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان دعوت به اعتصاب کرد

صدا و سیمای جمهوری اسلامی می‌گوید در اعتراضات یک هفته گذشته تاکنون و بر اساس آمار غیررسمی دست‌کم ۴۱ نفر جان خود را از دست داده‌اند. ادامه مطلب >>

کوله‌های آبی مقابل سازمان ملل، یادمانی از مرگ و میر کودکان در جنگ‌۳۷۵۸ کوله‌پشتی مدرسه توسط صندوق کودکان ملل متحد، یونیسف برای نشان دادن عمق فاجعه مرگ و میر کودکان در اثر جنگ‌ها و درگیری‌ها در مقابل مقر سازمان ملل متحد در نیویورک چیده شده است. این چیدمان تلنگری است برای افکار عمومی و نمادی است از آنچه جنگ‌‌ بر سر کودکان جهان آورده است.

دختر آبی از دنیا رفت

دختر آبی یک هفته پس از خودسوزی اعتراضی درگذشتسحر خدایاری، دختر_آبی، که اسفند ماه گذشته به خاطر تلاش برای ورود به ورزشگاه بازداشت و به ۶ ماه زندان محکوم شده بود، یک هفته پس از آنکه مقابل دادگاه انقلاب تهران دست به خودسوزی اعتراضی زد، ساعت ۴صبح دوشنبه ۱۸شهریور در بیمارستان مطهری تهران درگذشت.

دختر آبی سه روز پیش از دنیا رفته بود؛ خاکسپاری بدون خانواده به دلیل مسائل امنیتی

مرگ «دختر آبی» پس از خودسوزی در اعتراض به دادگاهی شدن برای ورود به ورزشگاه🔹 مرگ دختر_آبی پس از خودسوزی در اعتراض به دادگاهی شدن برای ورود به ورزشگاه در حالیکه خبرگزاری‌های نزدیک قوه قضاییه دلیل خودسوزی او را مخفی می‌کردند، خانواده او فاش کردند که در پی تلاش برای ورود به ورزشگاه این دختر به شش ماه زندان محکوم شده بود.

درگذشت سحر، 'دختر آبی' هوادار فوتبال در اثر خودسوزی | DW | 10.09.2019سحر خ. یک هفته پس از خودسوزی در بیمارستان مطهری درگذشت؛ دختری عاشق فوتبال که تلاش کرده بود با لباس مبدل مردانه وارد استادیوم آزادی شود. موضوع مرگ 'دختر آبی' در شبکه‌های اجتماعی بازتابی وسیع داشته است.

,Protests in Iran نوشتم که در مریپ منتشر شد.Aa اینجا مقر سازمان ملل متحد در نیویورک است و این کوله‌پشتی‌های آبی نمادی از کودکانی است که در جنگ و درگیری جان خود را از دست داده‌اند.به گفته شبکه راوی، «سارا» دختر هوادار باشگاه استقلال که مقابل دادسرای تهران اقدام به خودسوزی کرده بود از دنیا رفته است.سرپرست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی: تلاش بازرسان برای کسب اطمینان از احتمال وجود مواد پنهان اتمی در ایران همچنان ادامه دارد ترامپ:‌ نظامیان ما باید در زمان درست از افغانستان خارج شوند ترامپ: لغو دیدار با طالبان تصمیم خودم بود بنا به آمار سازمان ملل متحد هر ۴۰ ثانیه یک نفر خودکشی می کند دونالد ترامپ: برای دیدار با روحانی مشکلی ندارم سازمان عفو بین‌الملل: صدور احکام سنگین برای فعالان کارگری و مدنی نشانه « بی‌عدالتی شرم‌آور» دستگاه قضایی ایران است دادگستری ایران: حدود ۴۰۰ ایرانی از پارسال در عراق زندانی هستند بحران برگزیت: نخست وزیر پارلمان را ۵ هفته تعلیق می‌کند سازمان ملل متحد: شمار تلفات خودکشی از کشته شدگان جنگ بیشتر است نخست وزیر اسرائیل:‌ ایران پس از آنکه مطلع شد اسرائیل از مرکز اتمی آباده با خبر شده، آن را جمع آوری کرد ظریف با اشاره به گفته های نتانیاهو: دارنده واقعی سلاح اتمی «چوپان دروغگو» است IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید وب‌سایت: IranIntl.

آبی را برای معرفی این نسل جدید انتخاب کردم چرا که آبی نوعی غم و حزن را در دل خود دارد. آبی -حداقل در انگلیسی-با حزن و غم مرادف است و این حزن و غم یکی از ویژگی‌های این نسل روبه ظهور در ایران است. چیدمان کوله‌ پشتی‌ها به شکلی است که از دور نمایی از یک قبرستان را به ذهن متبادر می‌کند، گورستان کوله‌‌ها، گورستان مرگ آرزوها و امیدها. امروز که خبر فوت دختر آبی را شنیدم ناخودآگاه یاد آن یادداشت افتادم؛ و به ذهنم خطور کرد که سحر، این دختر آبی امروز، را شاید بتوان اولین نماد زنانه نسل آبی در ایران دانست.» پدر این دختر روز گذشته به خبرآنلاین گفته بود: «دخترم دو مدرک لیسانس زبان و کامپیوتر داشت. در آن یادداشت توضیح دادم که اولین ظهور اجتماعی نسل آبی در عرصه عمومی ایران- که اذهان را به خود ملتفت کرد- را شاید بتوان به درگذشت خواننده سی ساله ایرانی-مرتضی پاشایی- که نوامبر ۲۰۱۴ به دلیل ابتلا به سرطان درگذشت پیوند داد. حساب اینستاگرام یونیسف ایران درباره این تصویر نوشت: «هر کدام از این کوله پشتی ها نشانگر از دست رفتن بی‌رحمانه جان یک کودک در درگیری‌های سال گذشته است. خبر درگذشت او هزاران تن از جوانان ایرانی را برای تشییع جنازه به خیابان‌های تهران کشاند.

برای چند روز، صدها جوان، اغلب زیر ۲۵ سال، در سراسر کشور گردهم آمدند و با آواز و روشن کردن شمع یاد او را گرامی می‌داشتند.» یونیسف می‌افزاید که این ارقام تنها آمار تائید شده توسط سازمان‌ها و دولت‌هاست و رقم واقعی مرگ‌و میر کودکان در درگیری‌ها بسیار بیشتر است.» او گفته بود با وجود حمایت‌هایی که از در صفحات مجازی از دخترش شده بود اما هیچ بازیکنی برای دیدن او به بیمارستان نیامد. پاشایی برای اغلب افرادی که در این جمعیت سنی قرار نمی‌گرفتند ناآشنا بود. ناظران در مقالاتی که در خصوص این حضور خیابانی غیرمنتظره نوشتند اذعان کردند که نه پاشایی را می‌شناختند و نه ترانه‌های او را گوش داده بودند، انجمن جامعه‌شناسی ایران میزگردی برگزار و جامعه شناسان سرشناس کشور را برای تحلیل محبوبیت ناشناخته یکی از اسطوره‌های جوانان دعوت کرد. مرگ ۱۲ هزار کودک در مناطق درگیر جنگ هانریتا فور، مدیر اجرایی یونیسف می‌گوید: «دو هفته دیگر، رهبران جهان با حضور در مجمع عمومی سازمان ملل سی‌امین سالگرد تصویب پیمان نامه حقوق کودک را گرامی می‌دارند. مراسم تدفین پاشایی نشانه ای زودرس از ظهور نسلی جدید در ایران بود که ارتباط کمی با انقلاب اسلامی ۱۹۷۹، جنگ ایران و عراق (۱۹۸۸–۱۹۸۰)، یا عصر اصلاحات پرزیدنت محمد خاتمی (۱۹۹۷–۲۰۰۵) احساس می‌کرد. با اعزام تیم‌های امدادی به محل، مشخص شد این زن پس از خروج از دادسرا، در حالی که فریاد می‌کشید و به روند دادرسی خود اعتراض داشت، با ریختن بنزین خودش را آتش زده است. در حقیقت بسیاری از آن‌ها سنشان کمتر از آن است که حتی جنبش سبز در سال ۲۰۰۹ را تجربه کرده باشند.» به گفته مدیر اجرایی صندوق کودکان ملل متحد «استفاده وسیع از سلاح‌های انفجاری نظیر مین‌های زمینی، بمباران‌ها، خمپاره، حملات موشکی، مهمات خوشه‌ای و توپخانه عامل اصلی مرگ‌ومیر کودکان در درگیری‌های نظامی است.

ترانه‌های سودازده پاشایی، حال و هوای غم زده نسلی را نمایندگی می‌کرد که احساس می‌کند حزن و اندوه (Blues) دارد. این «نسل آبی» محزون (blue generation) احساس می‌کند مورد خیانت اتوکراسی فاسد قرار گرفته‌است و اعتقاد اندکی به ایدئولوژی‌های سیاسی موجود دارد.» بر اساس گزارش سالانه دبیرکل سازمان ملل متحد درباره درگیری‌ها و وضعیت کودکان، در سال گذشته میلادی ۱۲ هزار کودک در مناطق درگیر کشته یا مجروح شدند که بالاترین رقم از زمان آغاز نظارت سازمان ملل بر موضوع تاثیرات جنگ بر کودکان است. اما وقتی برای پس گرفتن گوشی خود به دادسرا ‌می‌رود، در آن جا به صورت اتفاقی ‌می‌شنود که باید شش ماه به زندان برود. مهم‌ترین شاخصه متمایزکننده احساسات سیاسی نسل آن‌ها فقدان هرگونه وابستگی سیاسی یا احساس تعلق خاطر به نهادها یا فرهنگ سیاسی پساانقلاب در ایران است. نسل آبی در دوران کوتاه و گذرای ۱۰ تا ۱۵ سال اخیر شکل گرفته‌است. آن‌ها شاهد یا تجربه اندکی از معنویت، وجدان عمومی، ایثار، عدالت اجتماعی، دوره پساانقلابی توسعه مجدد دولت و ملت، یا دوره اصلاحات اولیه یا حتی استقلال ملی دارند که در سال‌های نخستین جمهوری اسلامی بخشی از فرهنگ عمومی بود.

این نسل تصورش از حاکمیت، نهادی است که گردهم آیی موسیقی را لغو می‌کند، دستورالعمل‌های اجباری پوشش وضع می‌کند، فعالیت‌های فرهنگی و تفریحی را قدغن می‌کند. آن‌ها دولت را ناکارآمد، فاسد و ناتوان در اداره کشور شناسایی کرده‌اند. این ایماژ به واسطه اخبار هر روزه در خصوص کمبود آب، زوال اقلیمی، آلودگی هوا و دیگر مرض‌های اجتماعی همچون اعتیاد، کودکان بی خانمان، خشونت خیابانی و وخامت خدمات عمومی تقویت شده‌است. دختران و پسران جوانی که در شهرهای کوچک و بزرگ به خیابان‌ها ریختند خسته از دولتی هستند که بیش از آنکه نگران فراهم کردن فرصت‌های اقتصادی یا احترام به حقوق و آزادی‌های اولیه آن‌ها باشد، دلواپس پوشش آن هاست. اگر مرگ پاشایی را بتوان اولین ظهور اجتماعی نسل آبی دانست، تظاهرات دی ماه ۹۷ را شاید بتوان اولین حضور سیاسی این نسل دانست، نسلی که اعضای آن به‌طور کامل نسبت به حاکمیت بیگانه هستند.

نسل آبی آنلاین وقتی سیاست ورزی برای اغلب گروه‌های جامعه ایران ناممکن شد، این نسل آبی، با سپر جوانی اش، سرگرم کشف دنیای آنلاین شبکه‌های اجتماعی شد؛ از جمله تلگرام، اینستاگرام، فیس بوک و توئیتر. تلگرام، برای نمونه، مسنجر آنلاینی است که در روسیه پایه‌گذاری شد و تیم خود را از این کشور به آن کشور (دوبی، آلمان) برده‌است و ۳۰ درصد کاربرانش در ایران هستند. این رسانه و شبکه اجتماعی سکویی برای گفتگو و تعامل میان اعضای نسل آبی بنا کرده‌است. در پست‌های یکدیگر احساس راحتی می‌کنند، هویت اپوزیسیون خود را می‌سازند و از طریق ایجاد زیست و فعالیت دوگانه آنلاین – آفلاین به کنترل دولت واکنش نشان می‌دهند. نسل آبی، فاعلیت خود را از طریق دنیای زیرپوستی و مخفی توسعه می‌بخشد، دنیایی ثانی که با ابزار ارتباطی از گفتمان هژمونیک سیاسی حاکمیت دوری می‌گزیند.

با این حال جوانان از این سکوهای آنلاین برای سازماندهی گردهمایی‌های عمومی اجتماعی در دنیای واقعی استفاده می‌کنند. برای نمونه در سال ۲۰۱۱، پسران و دختران جوان در فیسبوک، برای آب‌بازی در پارک آب و آتش در تهران قراری تنظیم کردند. صدها پسر و دختر با تفنگ‌های رنگی و پلاستیکی مملو از آب به پارک آمدند و در نبرد عمومی آب‌بازی از یکدیگر عکس گرفتند. اما دقایقی بعد شرکت کنندگان به جرم برگزاری «مهمانی مختلط» بازداشت شدند. در رخدادی مشابه، پلیس ده‌ها دختر و پسر از میان هزاران بچه دبیرستانی که به مناسبت پایان سال تحصیلی از طریق شبکه‌های اجتماعی در مرکز خرید «کوروش» تهران جمع شده بودند را بازداشت کرد.

جشن روز «کوروش کبیر» ، سنت اختراع شده و غیررسمی که در سال‌های اخیر از طریق فضای آنلاین سازماندهی شده‌است، همچنین دیگر رویدادهای اجتماعی که بازتابنده زیست دوگانه آنلاین- آفلاین است که حکایت از احوالات جمع گرایی و فاعلیت‌های سیاسی در این نسل جدید دارد. رویدادهای عمومی آنلاین – آفلاین حکایت از علاقه ممتاز این نسل جدید به جمع گرایی دارد. «سیاست حرف‌های باحال» که بین آن‌ها شایع است نشان از بی‌احترامی به نظام تفکیک جنسیتی و نسلی تحمیل شده توسط دولت و انهدام اخلاق عمومی است. هر چند که روشن نیست این جوانان تا چه اندازه خبر دارند که حرکت میان کنش‌های مجازی و عینی شان می‌تواند مخاطرات اضافه به همراه داشته باشد. استفاده از شبکه‌های اجتماعی برای لطیفه گویی و ساختن جوک‌های سیاسی مختص جوانان یا نسل آبی نیست، اما در غیاب جایگزینی برای گفتمان حاکمیت، شبکه اجتماعی سکویی است که نسل محزون از طریق آن‌ها نوستالژی دوران پیشاانقلابی پهلوی را بازسازی می‌کند، آن را به مثابه اوج مدرنیته، آزادی و پیشرفت ترسیم می‌کند که به واسطه «اشتباه بزرگ» پدر و مادرهای «انقلابی» آن‌ها نابود شد.

تصاویر زنان بدون حجاب، کلوپ‌های شبانه، مهمانی‌های رقص به مثابه تمثیل‌های ایران مدرن و مترقی در دوران پهلوی در فضای آنلاین می‌چرخد و بازتابنده اوج آزادی اجتماعی است که این جوانان مایل به بازگرداندنش هستند. از همین رو جای تعجب ندارد که در تظاهرات شعار «مرگ بر دیکتاتور» سر می‌دادند و همزمان آن‌ها در حمایت از رضاشاه و فرزندش محمدرضا شاه پهلوی شعار می‌دادند. نوستالژی بازسازی اسطوره نظم استبداد – سلطنتی حکایت از گرایش محافظه کارانه و ساده لوحانه ای در تصورات سیاسی این نسل جدید دارد. بر خلاف واقعیت‌های تاریخی، آن‌ها بالا و پایین «مدرنیته» را «آزادی» می‌دانند، حکمرانی سلطنت را «دموکراسی» و «حقوق» را آن چیزی می‌دانند که باعث سلطه اکثریت شهروندان «آریایی» می‌شود. این نعره‌ها، که به ویژه از گلوی نسل ناامید آبی بیرون می‌آید، الزاماً نشان از یک ایدئولوژی منسجم یا یک جنبش اجتماعی اولیه ندارد در عوض بیانگر نارضایتی از وضع موجود و شکست آلترناتیوهایی است که توسط اپوزیسیون مستقر ارائه شده‌است.

اگر مرگ پاشایی نشانگر ظهور اجتماعی این نسل، تظاهرات ۹۷ اولین حضور سیاسی این نسل باشد، دختر آبی را شاید بتوان اولین نماد زنانه این نسل دانست. نامی که همانگونه که در یادداشت دیگری (و بدنی که باز زنده از آتش برخاست) توضیح داده‌ام دیگر نمی‌شود تاریخ نوشت و بدن به آتش کشیده او را در آن لاک گرفت؛ و اثری از تاریخ به جای نخواهد ماند مگر آنکه ردپای بدن به آتش کشیده او به آن قوام ببخشد. منبع: کانال تلگرامی «ریزوم»، کانال شخصی نویسنده ** مقالات منتشر شده تنها نظر نویسندگان آنها را منعکس می‌کند. پیوند کوتاه همرسانی .