از لنگه جوراب تا سگک کمربند؛ بساط عجیب دست‌فروشان بازار سید اسماعیل

06/01/2021 03:16:00 ب.ظ

سید_اسماعیل, شهروندخبرنگار

امروزه تهرانی‌های زیادی هستند که از وجود بازار سید_اسماعیل بی‌خبرند یا گذارشان به آن نیافتاده است. جایی که هرچیزی که روزگاری قیمت و شانی داشته و امروز کارایی آن‌چنانی در امور روزمره ندارد یافت می‌شود. شهروندخبرنگار ایران‌وایر گشتی در این بازار زده است

هرچیزی که روزگاری قیمت و شانی داشته و امروز عتیقه یا حتی بنجل و به‌دردنخور حساب می‌شود و کارایی آن‌چنانی در امور روزمره ندارد؛ مگر برای استفاده دکوری، اینجا یافت می‌شود. به هر گوشه که نگاهت می‌افتد، انگار صفحه‌ای از کتاب تاریخ را ورق می‌زنی. اینجا بازار «سید اسماعیل» تهران است که به بازار لوازم دست‌دوم‌فروشی معروف است.

تا اوایل دهه هفتاد هم که تهران آن‌قدر از هر ضلع و طرف کشیده نشده بود، کمتر تهرانی بود که گذرش به «خیابان مولوی» و بازار سید اسماعیل نیفتاده باشد. اما امروزه تهرانی‌های زیادی هستند که از وجود این بازار، حوالی خیابان مولوی در غرب «خیابان مصطفی خمینی» و در شمال «بازار حضرتی» اطلاع ندارند و یا حداقل تابه‌حال گذرشان به این بازار نیفتاده است.

ادامه مطلب:
ایران وایر »

اختصاصی| بازدید میدانی وزیر کشور از مناطق آسیب‌دیده حوادث تروریستی زاهدان+ فیلم- اخبار سیستان و بلوچستان - اخبار استانها تسنیم | Tasnim

اخبار ایران و جهان را در خبرگزاری تسنیم بخوانید ادامه مطلب >>

نظریه‌ توطئه درباره خانواده روتشیلد: از واترلو تا لندن، از آلمان تا ایران

نظریه‌ توطئه درباره خانواده روتشیلد: از واترلو تا لندن، از آلمان تا ایران

مادران داغ‌دار و دادخواه؛ از آرژانتین تا خاوران، از کوبا تا بیمارستان لقمان

فرانسه از ایران خواست تا براى از سرگیری مذاکرات هسته‌ای ابتكار عمل از خود نشان دهدسخنگوی کاخ الیزه، روز سه شنبه 3 مارس اعلام کرد، امانوئل مکرون رئیس جمهوری فرانسه، به حسن روحانی رئیس جمهوری اسلامی هم ساعتی قبل با ارسال چند موشک به پایگاه آمریکایی ابتکاری روشن به فرانسه نشان داد متوافق جدا مع سياسة فرنسا

وزیر دفاع پیشین آمریکا از بایدن خواست تا کدهای سلاح هسته‌ای را از ترامپ بگیردبه نوشته روزنامه پولیتیکو، ویلیام پری وزیر دفاع پیشین آمریکا از جو بایدن رئیس جمهوری منتخب خواست تا بایدن کد ها رو از ترامپ بگیره؟ تا روز تحلیف بایدن هیچ قدرتی نداره. اینا همش گوه خوریه

سپهر اردکانی، شهروندخبرنگار، تهران هرچیزی که روزگاری قیمت و شانی داشته و امروز عتیقه یا حتی بنجل و به‌دردنخور حساب می‌شود و کارایی آن‌چنانی در امور روزمره ندارد؛ مگر برای استفاده دکوری، اینجا یافت می‌شود.«ناتان روتشیلد، بازرگان یهودی، در جنگ واترلو حضور داشت و هنگامی که دید ناپلئون در حال شکست است، شتابان به لندن رفت و در بازار بورس ثروت کلانی کسب کرد».«ناتان روتشیلد، بازرگان یهودی، در جنگ واترلو حضور داشت و هنگامی که دید ناپلئون در حال شکست است، شتابان به لندن رفت و در بازار بورس ثروت کلانی کسب کرد».کشد : «پسرمه، پسرمه.

به هر گوشه که نگاهت می‌افتد، انگار صفحه‌ای از کتاب تاریخ را ورق می‌زنی. اینجا بازار «سید اسماعیل» تهران است که به بازار لوازم دست‌دوم‌فروشی معروف است. مقام‌های جمهوری اسلامی نیز نفرت‌افکنی‌هایی علیه یهودیان و دیگران با استناد به این نظریه توطئه برساخته‌اند. تا اوایل دهه هفتاد هم که تهران آن‌قدر از هر ضلع و طرف کشیده نشده بود، کمتر تهرانی بود که گذرش به «خیابان مولوی» و بازار سید اسماعیل نیفتاده باشد. این مقاله را ایران‌وایر تهیه کرده و بخشی است از «پروژه سرداری»: ایران و هولوکاست؛ پروژه‌ای محصول «آف‌سنتر پروداکشنز» و «موزه یادبود هولوکاست ایالات متحده آمریکا». اما امروزه تهرانی‌های زیادی هستند که از وجود این بازار، حوالی خیابان مولوی در غرب «خیابان مصطفی خمینی» و در شمال «بازار حضرتی» اطلاع ندارند و یا حداقل تابه‌حال گذرشان به این بازار نیفتاده است. *** از دیرباز افسانه‌ها و نظریه‌های توطئه فراوانی درباره خانواده «روتشیلد» شنیده شده است؛ اینکه یک خانواده بانک‌دار یهودی اروپایی کنترل امور جهان را در دست دارد. *** طاق‌های ضربی، آب‌انبارها و حجره‌های کوچک که بورس فروش لوازم قدیمی و دست دوم است، در کنار بساط دست‌فروشانی که از چاقو تا کفش دست‌دوم و چکش کارکرده و رادیوی خراب در بساط‌شان دیده می‌شود؛ منظره‌ای عجیب ساخته است. برای «ایران‌وایر» روایت می‌کند: «آرزو داشتم پسرم را بغلم بگیرم، ببوسم و به بچه‌هایش که مدام می‌پرسند بابای‌مان را می‌خواهیم، بگویم این هم بابای شما.

بازار سید اسماعیل که در اصطلاح عامیانه «بازار سد اسمالت» هم گفته می‌شود در تهران بیش از۱۵۰ سال قدمت دارد و یکی از یادگاری‌های دوره قاجار است که زمانی شکوه و جلالی داشته است؛ حالا اما چیزی از آن باقی نمانده است. این داستان تخیلی به‌ شکلی گسترده در جهان شایع بوده و با رنگ‌وبویی محلی به ایران هم رسیده است. این داستان تخیلی به‌ شکلی گسترده در جهان شایع بوده و با رنگ‌وبویی محلی به ایران هم رسیده است. «محمدرضا» تاریخ خوانده و درمعاونت هنری شهرداری کار می‌کند. تاریخ شهرها و کوچه بازارها یکی از سوژه‌های مورد علاقه اوست. نظریه‌ توطئه چیست و چرا اهمیت دارد؟ نظریه‌های توطئه روایت‌های کاذبی هستند که مسایل و رویدادهای پیچیده را به «دسیسه‌‌‌‌های» قدرتمندان و صاحب‌نفوذان تقلیل می‌دهند و روایتی ساده و سطحی از آن رویدادهای پیچیده ارایه می‌کنند. او می‌گوید: «حاج عیسی خان بیگلربیگی در سال ۱۲۶۱ به میرزا موسی وزیر اجازه داد تا در ملک شخصی خود که مساحت هزار و ششصد متر مربع داشت، آب‌انبار عظیمی را بنا کند. به ادعای این نظریه‌ها، جماعتی مرموز و بانفوذ بر روند امور تاثیر می‌گذارند و برخی از امور یا حتی همه وقایع مهم جهان را به میل خود تغییر می‌دهند و کنترل کامل دنیا را در دست دارند. این آب انبار به دلیل هم‌جواری با بقعه زیارتی سید اسماعیل از همان ابتدا به آب‌انبار سید اسماعیل مشهور شد. چنین نظریاتی به دو روش ترویج می‌شوند:  از بالا به پایین: به دست سیاست‌مداران، رهبران مذهبی و چهره‌های رسانه‌ای با این هدف که مشکلات را به گردن گروهی خاص بیندازند و محبوبیت خود را افزایش دهند. ما مادران داغ‌دار کنار هم ایستادگی‌مان را نشان می‌دهیم.

شکل‌گیری آب انبار و تحولات ساختمانی بنای امام‌زاده، باعث رونق آن و ساخت راسته بازار سید اسماعیل و دکان‌های اطراف میدان کاه‌فروش‌ها (سید اسماعیل امروزی) ودو دالان منتهی به امام‌زاده شد.» محمدرضا در ادامه معتقد است که این بازارچه قسمتی از بافت‌های فرسوده و بخشی از پیکره بدنی شهر تهران است که متاسفانه مورد بی‌توجهی قرار گرفته است: «یکی از دلایلی که مردم به این بازار سر نمیزنند، ناامنی منطقه است.  نظریه‌های توطئه گاهی نیز در هر دو سطح و به‌طور هم‌زمان ترویج می‌شوند.  نظریه‌های توطئه گاهی نیز در هر دو سطح و به‌طور هم‌زمان ترویج می‌شوند. این بازار قدیمی تبدیل به پاتوق معتادان تزریقی و کارتن‌خواب‌ها و افراد خطرناکی شده که کیف‌قاپی می‌کنند.» «سیما» تور تهران‌گردی دارد و هر هفته دوبارعلاقه‌مندان را به بازدید از مناطق مختلف تهران مثل موزه‌ها و آثار و محله‌های تاریخی می‌برد. نظریه‌های توطئه جذاب هستند چون به ظاهر، به دنیای آشفته‌ ما معنا می‌دهند. او در مورد خیابان مولوی و بازار سید اسماعیل می‌گوید: «راستش بازدید از بازارچه‌ها و محله‌های و حتی خانه‌های قدیمی برای مخاطبان تورهای گردشگری جالب است. معمولا هم در دوران شک و تردید رشد می‌کنند؛ در دورانی که زندگی‌ ما تحت تاثیر اتفاقاتی‌ است که یا چیزی از آن‌ها نمی‌دانیم یا درست درک‌شان نمی‌کنیم؛ مثلاً در بحبوحه بحران‌های اقتصادی، تحولات ناگهانی اجتماعی، جنگ‌ها و انقلاب‌ها و تغییرات سیاسی یا حتی بیماری‌های همه‌گیر. ما مثل یک انجمن هستیم؛ یک گروه مشترک که در دادخواهی هم‌صداییم.

ما خیلی وقت‌ها در بازدید‌هایمان گردشگر خارجی هم داریم.  نظریه‌های توطئه نیاز روانی ما به امنیت و ثبات را تامین می‌کنند؛ زیرا با توضیحاتی سطحی این حس را به ما القا می‌کنند که قادریم کنترل امور را به دست بگیریم. تماشای طاق‌های ضربی و حجره‌های کوچک بازارچه‌ها و معماری عجیب و غریب و جذاب و مغازه‌های نیم‌بابی برای توریست‌ها بسیار جذاب است؛ اما راستش خیابان مولوی و بازار سید اسماعیل و حضرتی اصلا امنیت ندارد و تردد در طول روز هم، با دیدن تعداد زیادی معتاد و کارتن‌خواب، حس امنیت را از آدم می‌گیرد. بنابراین ما قید گردشگری در این بازار را زده‌ایم. از این رو،‌ بر اساس نظریه‌های توطئه مشکلات بسیار دشوار و طاقت‌فرسا «راه حل‌های» به غایت ساده‌ای می‌یابند: «کسانی هستند که در خفا باعث و بانی مشکلات هستند؛ خلاصی از شر آن‌ها یعنی خلاصی از شر مشکلات. از این رو،‌ بر اساس نظریه‌های توطئه مشکلات بسیار دشوار و طاقت‌فرسا «راه حل‌های» به غایت ساده‌ای می‌یابند: «کسانی هستند که در خفا باعث و بانی مشکلات هستند؛ خلاصی از شر آن‌ها یعنی خلاصی از شر مشکلات.» سیما معتقد است که تلاشی از طرف دولت برای اصلاح این منطقه نمی‌شود. فقط کافی است در همین راسته بازار نگاهی به بساط دست‌فروش‌ها بیندازند و یک باز از آن‌ها سوال کنند که این وسایل را از کجا آورده‌اند؟ اشاره سیما به بساط دست‌فروشی‌های این منطقه است. کسانی که هدف این نظریه‌ها واقع می‌شوند مورد نفرت و خشونت قرار می‌گیرند؛ کسانی که این نظریه‌ها را باور می‌کنند امکان درک دنیای پیرامون را از دست می‌دهند؛ جامعه نیز از انتشار اطلاعات غلط و باورهای غیر واقعی لطمه می‌بیند و اعتماد به مراکز علمی و منابع معتبر خبری نیز تضعیف می‌شود. وقتی پسرم را کشتند، مادران داغ‌دار دیگر برای هم‌دردی نزد من آمدند.

کفش‌های دست دوم که برخی واکس خورده‌اند و کلی اشیای قدیمی شاید عجیب به نظر نرسند؛ اما  کمی جلوتر بساط دست‌فروشان عجیب می‌شود. اگر نتوانیم درباره حقیقت به توافق برسیم، دیگر خیلی سخت خواهد شد که با درک متقابل، تفاهم و کار گروهی بر مشکلات‌ خود غلبه کنیم. مثلا یک لنگه جوراب روی یک پارچه، یک لنگه کفش. نظریه‌ توطئه درباره خانواده روتشیلد از قدیمی‌ترین داستان‌های تخیلی از این دست و یکی از آن نظریه‌هایی است که با گذر زمان هم‌چنان زنده است. سگک کمربند یا تلفن از سیم جدا شده، یکی دو تا سگک کمربند و یک گوشی تلفنی را که از سیم جدا شده است، برای فروش گذاشته است؛ دیگری یک زیرپیراهن، زیرپیراهن چرک و.. بر اساس این نظریه، «یهودیان وقایع و فجایع دنیا را رهبری می‌کنند» و خانواده روتشیلد نمادی از افسانه «قدرت قوم یهود» است. بر اساس این نظریه، «یهودیان وقایع و فجایع دنیا را رهبری می‌کنند» و خانواده روتشیلد نمادی از افسانه «قدرت قوم یهود» است..» «درد مشترک» واژه مادر مصطفی در توصیف این هم‌بستگی برای «ایران‌وایر» است: «درد مشترک آدم‌ها را به هم نزدیک می‌کند و به آن‌ها قدرت می‌دهد.

اغلب دست‌فروش‌های این قسمت معتاد هستند و انگار بساط جلو رویشان تزیینی است. برای دست‌یابی به اهداف سیاسی مختلف هم مورد استفاده قرار گرفته است؛ از جمله در جمهوری اسلامی ایران. «احمد» آقا از ساکنان قدیمی خیابان مولوی می‌گوید بازار سید اسماعیل از اواسط دهه هفتاد هرروز بیشتر تخریب شد و پاتوق معتادهای دست‌فروش و کارتن‌خواب‌ها شد. اهمیتش برای ایرانی‌ها چیست؟ رژیمِ جمهوری اسلامی ایران دسترسی به اطلاعات را محدود کرده و برای تفسیر اطلاعات به میل خود از نظریه‌های توطئه استفاده می‌کند. «وگرنه این محله آن‌قدر باصفا بود و کاسبی درآن رونق داشت که خیلی‌ها برای خرید‌های کلی از سراسر نقاط تهران، آخر هفته‌ها به این محله می‌آمدند. ایرانیان نیز برای پیشرفت خود و جامعه خود سزاوار اطلاعات دقیق و مستند درباره دنیا هستند.» احمد آقا در مورد دزدی و ناامنی در این محله هم می‌گوید: «راستش ما به عنوان محلی‌ها که همچنین مشکلی نداریم؛ چند باری هم راجع به بساط دست‌فروش‌ها، به کلانتری محل گزارش دادیم که این اموال دزدی است و معلوم نیست مال کدام بنده خدایی باشد. ولی جواب درستی نگرفتیم. در سپهر عمومی ایران، نظریه‌های توطئه عمدتا به ابزاری برای توجیه سرکوب و آزار اقلیت‌های مذهبی تبدیل شده است. در سپهر عمومی ایران، نظریه‌های توطئه عمدتا به ابزاری برای توجیه سرکوب و آزار اقلیت‌های مذهبی تبدیل شده است. وقتی من را زندانی کردند، گفتم اعدامم هم بکنید، من دادخواه خون پسرم هستم.

یکی از بچه محل‌هایمان که خودش مامور کلانتری است و در کیوسک نیروی انتظامی جلوی بازارچه کار می‌کند، در این زمینه می‌گوید: « ما می‌دانیم که خیلی از این اموال دزدی هستند اما با گرفتن یک یا دو نفر از آن‌ها، مشکل حل نمی‌شود؛ این منطقه مخصوصا بازار سید اسماعیل نیاز به پاک‌سازی اساسی دارد. الان وضعیت مثل یک چاه پر از لجن و کثافت است که هر بار درش را باز کنیم، فقط بوی بد همه جا پخش می‌شود. چنین رویکردی علاوه بر آسیبی که به کل جامعه ایران می‌رساند، به اقلیت‌ها نیز صدمه وارد می‌کند؛ چراکه نمی‌گذارد ظرفیت‌های بالقوه خود را در جامعه محقق سازند؛ برای نمونه، نظریه‌های توطئه فراوانی در ایران هست که شهروندان سنی‌مذهب را حامی «وهابیون» در نظر می‌گیرند و بنابر این، آن‌ها را آماج همان حملات رسانه‌های جمهوری اسلامی علیه وهابیون می‌کنند.» «سهیلا» و برادرش در مغازه پدری در بازار سید اسماعیل کار می‌کنند و معتقدند کسی که در این بازار مشغول به کار شود، جای دیگری نمی‌تواند کار کند. گزاره‌های نادرستی از این دست فراوان تبلیغ می‌شود که وهابیون به دنبال نابودی شیعه هستند و نفوذ خود را از کودکستان‌ها آغاز می‌کنند تا کودکان شیعه را به مذهب خود بکشانند؛ یا می‌گویند آمریکا و انگلیس از وهابیون حمایت می‌کنند تا با افزایش جمعیت آن‌ها در بین سنی‌های ایران از جمعیت شیعیان بکاهند. سهیلا در این زمینه می‌گوید: « شغل پدری ما تعمیرتلویزیون و وسیله‌های برقی است؛ ما هم همان کار را ادامه دادیم و خدا رو شکر خرج و دخل‌مان هم یک ذره بالا و یک ذره پایین جور درمی‌آید. ایران و عربستان سعودی در چهار دهه گذشته در رقابت بوده‌اند. همیشه به داداشم می‌گویم اگر پدر ما این مغازه را برایمان نگذاشته بود و این کار را بلد نبویم، چه کار می‌خواستیم بکنیم. بسیاری از زندانیان سیاسی که به دستور «روح‌الله خمینی» اعدام شدند را در گورهای دسته جمعی گورستان خاوران به خاک سپردند.

» او در ادامه صحبت‌هایش می‌گوید: «همین شغل ما، فکر نمی‌کنم جای دیگری در تهران می‌شد انجامش داد؛ الان همه باکلاس شدند و تلویزیون لامپی دیگر توی خانه‌ها نیست؛ همه ال‌سی‌دی و ال‌‌ای‌دی دارند.  با این حال همه سنی‌ها را وهابی خواندن و آن‌ها را آماج نظریه‌های توطئه کردن موجب می‌شود که ایرانی‌های سنی نتوانند در جامعه رشد کنند و این در نهایت به ضرر ایران است که از استعداد و خدمات شهروندان سنی بی‌بهره می‌ماند.  با این حال همه سنی‌ها را وهابی خواندن و آن‌ها را آماج نظریه‌های توطئه کردن موجب می‌شود که ایرانی‌های سنی نتوانند در جامعه رشد کنند و این در نهایت به ضرر ایران است که از استعداد و خدمات شهروندان سنی بی‌بهره می‌ماند. اما در این منطقه و محله هنوز مردم تلویزیون لامپی دارند و وقتی خراب می‌شود، فقط یک‌جا را برای تعمیرش بلد هستند، آن هم مغازه ما است.» . مقامات حکومتی، رهبران مذهبی و فرماندهان سپاه و بسیج همواره دراویش را به «انحراف» و حتی «شیطان‌پرستی» متهم کرده و می‌گویند هدف آنان تفرقه و تضعیف جامعه‌ اسلامی و نسل جوانِ است.